20 Μαΐου 2018

19 Μαΐου 2018

Quo vadis America? Revisited.


Η αποχώρηση των Η.Π.Α από τη Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δηλαδή το Joint Comprehensive Plan of Action όπως είναι η επίσημη ονομασία της Συμφωνίας, δεν αποτελεί ένα ξεκομμένο γεγονός. Αποτελεί μέρος μιας σειράς κινήσεων της κυβέρνησης Τράμπ και είναι ίσως σημαντικότερη - σε ό,τι αφορά τις «συμμαχικές» σχέσεις και τις διαθέσεις των Η.Π.Α, και ιδιαίτερα της τρέχουσας κυβέρνησης - τόσο από την αποδέσμευση από την εμπορική συμφωνία Trans-Pacific Partnership (TPP), τη Συμφωνία για το Κλίμα, και την απόφαση (εν μέσω διεθνούς απομόνωσης-απόρριψης-επίκρισης) για την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του κράτους του Ισραήλ (σε όλα τα προηγούμενα ζητήματα αναφερόμαστε προ επτά μηνών στο κείμενο, απόσπασμα από το οποίο ακολουθεί, διότι ήταν φανερή και σχεδόν προαναγγελμένη η πορεία που διαγράφεται), όσο και από τον λεγόμενο «εμπορικό πόλεμο».

Ας δούμε το πλαίσιο λοιπόν. Γράφαμε πριν από περίπου επτά μήνες [Quo vadis America?]:

Η πλειοψηφία των Ιδρυμάτων, Οργανισμών και Θεσμών που ιδρύθηκαν-οικοδομήθηκαν μεταπολεμικά, μονάχα ονομαστικά υπήρξαν παγκόσμια. Παραδείγματως χάριν η «Παγκόσμια Τράπεζα» ήταν ένα αμερικανοκινούμενο ή αμερικανοκατευθυνόμενο ίδρυμα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έχουν συνειδητοποιήσει ή/και αποφασίσει πως πλέον, είτε θα υπάρχουν 1ον) αμερικανοκινούμενοι ή/και αμερικανοκεντρικοί θεσμοί που δεν θα είναι παγκόσμιοι, είτε 2ον) παγκόσμιοι θεσμοί, συμφωνίες και όργανα που δεν θα είναι αμερικανοκινούμενα και αμερικανοκρατούμενα, είτε 3ον) τίποτα από τα δύο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες με την Trans-Pacific Partnership αρχίσαν να λένε πως θέλουν αμερικανοκινούμενους θεσμούς και συμφωνίες που δεν θα είναι παγκόσμιες (1η κατηγορία). Αυτή η έμμεση παραδοχή αρκούσε στις Η.Π.Α του Ομπάμα. Δεν αρκούσε όμως στις Η.Π.Α του Τράμπ που επέλεξαν να αποχωρήσουν (3η κατηγορία). Με την αμφισβήτηση ή/και αποχώρηση από τη Συμφωνία για το Κλίμα, οι Η.Π.Α άρχισαν να λένε πως δεν θέλουν παγκόσμιες συμφωνίες που δεν είναι αμερικανοκινούμενες (2η κατηγορία). Το ίδιο ισχύει, σε μικρότερη κλίμακα και σε διαφορετικό -διακρατικό- πλαίσιο, και για τη Συμφωνία P5+1 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (η επίσημη ονομασία της οποίας είναι Joint Comprehensive Plan of Action). Επίσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες, παλαιότερα είχαν αποχωρήσει από το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης (International Court of Justice), το οποίο αποτελεί το βασικό δικαστικό Όργανο των Ηνωμένων Εθνών.

Θα πρέπει να επισημανθεί πως η Συμφωνία J.C.P.O.A ή P5+1 δεν υπογράφηκε από «την κυβέρνηση Ομπάμα» (έτσι απλά) όπως λέγεται για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης και πολεμικής στο εσωτερικό των Η.Π.Α, αλλά από τις πέντε μόνιμες δυνάμεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε συν τη Γερμανία (και την Ε.Ε) στα πλαίσια μια Διεθνούς Πολυμερούς Συνεννόησης (Entente). Θα πρέπει επίσης εξ αρχής να τονιστεί, για να υπερβούμε τις επιφανειακές ιδεολογίες και πολεμικές που γίνεται προσπάθεια να καλλιεργηθούν προκειμένου να διαμορφώσουν «κοινή γνώμη» και έχουν κομματικά-παραταξιακά κίνητρα, πως σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα (δηλαδή την αποχώρηση από τη Συμφωνία J.C.P.O.A/P5+1/E3+3) ούτε από τη μια πλευρά βρίσκεται η «Δύση έναντι των Υπολοίπων» (Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία και η επίσημη Ε.Ε δε συμφωνούν με την κίνηση Τράμπ), ούτε οι «Η.Π.Α έναντι των Υπολοίπων» (Υπάρχουν αντιδράσεις στο εσωτερικό του αμερικανικού κράτους), ούτε η «αμερικανική δεξιά έναντι της αντίστοιχης αριστεράς» (η αμερικάνικη «δεξιά» είναι 'διαιρεμένη' και η διαίρεση αυτή σχετίζεται και με τον πόλεμο που δέχεται ο Τράμπ - δες και παρακάτω), ούτε καν το σύνολο της κυβέρνησης Τράμπ (με την αποχώρηση από τη Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν διαφωνούσαν τόσο ο πρώην Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Raymond McMaster όσο και ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών Rex Tillerson. Και οι δύο απομακρύνθηκαν).

Εκείνο που προκαλεί ανησυχία, μεταξύ άλλων, είναι το ανακάτεμα ή η σύγχυση που δημιουργείται από την κυβέρνηση Τράμπ μεταξύ του υπερεθνικού επιπέδου και του Κινήματος της Παγκόσμιας Διακυβέρνησης (απέναντι στο οποίο θα μπορούσε να γίνει κατανοητή ή αποδεκτή μια κινητοποίηση των Η.Π.Α) από τη μια πλευρά, με το διακυβερνητικό επίπεδο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και τη σύμφυρση Η.Π.Α-Ισραήλ στο δεύτερο αυτό επίπεδο, δηλαδή σε ό,τι αφορά τη σχέση Η.Π.Α - Ο.Η.Ε. Όπως γράφαμε χαρακτηριστικά παλαιότερα (καθώς ήταν φανερό πως αυτή θα ήταν η επόμενη κίνηση της κυβέρνησης Τράμπ): «Η Συμφωνία για το Κλίμα (η οποία έχει μεγαλύτερη συνάφεια με τα περί Παγκόσμιας Διακυβέρνησης), σαφώς και δεν ανήκει στην ίδια κατηγορία με τη Συμφωνία P5+1 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν» [Απολύτως σχετιζόμενο κείμενο που θίγει τόσο το ζήτημα των πυρηνικών (στο δεύτερο μέρος του: Ισραήλ, Β. Κορέα και Ιράν, Συνθήκη μη διάδοσης πυρηνικών) όσο και το βασικό μεγάλο ζήτημα των ημερών μας, δηλαδή την διαφορά και ανισορροπία που υπάρχει μεταξύ της διεθνούς τάξης νομιμότητας και της πραγματικής τάξης ισχύος, και καλό είναι να διαβαστεί, είναι ο σχολιασμός της 6ης Σεπτεμβρίου 2017].

Έχουμε να κάνουμε με ένα συνεχές: Προσπάθεια αποπυρηνικοποίησης Κορεατικής Χερσονήσου. Ισραήλ, Ιράν και ανακατανομή ισχύος στη δυτική Ασία [1] - και τα δύο προηγούμενα σχετίζονται με την προσπάθεια ανάσχεσης της διάδοσης και διάχυσης πυρηνικής ισχύος και τεχνολογίας [2] -, με το Ισραήλ να δίνει μάχες οπισθοφυλακών προκειμένου να διατηρήσει την προνομιακή μονοπωλιακή του θέση (Δες αμέσως παρακάτω). Αποχώρηση από TPP και «εμπορικός πόλεμος». Αποδέσμευση από τη Συμφωνία για το Κλίμα και αναταραχές στις σχέσεις Η.Π.Α - Ο.Η.Ε (και εδώ συναντάμε ξανά το Ισραήλ να σχετίζεται με τις κινήσεις των Η.Π.Α στον Ο.Η.Ε, σε αρκετές περιπτώσεις: π.χ απόφαση για Ιερουσαλήμ, αποχώρηση από UNESCO και αποχώρηση από τη Συμφωνία JCPOA: Να τονιστεί πως η Διεθνής Οργάνωση Ατομικής Ενέργειας, Όργανο του Ο.Η.Ε, δήλωσε πως δεν υπάρχουν στοιχεία για όσα ισχυρίζεται το Ισραήλ - απορρίπτοντας του ισχυρισμούς του Ισραήλ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν).



Παράνομο πυρηνικό μονοπώλιο και προνομιακή θέση του Ισραήλ

Ως προς την προσπάθεια διατήρησης της μονοπωλιακής και προνομιακής θέσης του Ισραήλ - αλλά και το επιχείρημα περί ευρύτερης αποσταθεροποίησης που προκαλεί το υπό έλεγχο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και όχι η μη ελέγξιμη και παράνομη κατοχή πυρηνικού οπλοστασίου από το Ισραήλ - αναφέρουμε στο δεύτερο μέρος του σχολιασμού της 6ης Σεπτεμβρίου 2017:

Η κατάσταση αυτή αποτελεί ανωμαλία πρώτου μεγέθους και πηγή απίστευτης ανισορροπίας και αστάθειας, που διαμορφώθηκε υπό συγκεκριμένες ιδιαίτερες συνθήκες. Ο αείμνηστος Kenneth Waltz, λίγα χρόνια πριν πεθάνει, σε ένα άρθρο του που είχε προκαλέσει σάλο, υπό την ονομασία Why Iran Should Get the Bomb, έγραφε:

Israel's regional nuclear monopoly, which has proved remarkably durable for the past four decades, has long fueled instability in the Middle East. In no other region of the world does a lone, unchecked nuclear state exist. It is Israel's nuclear arsenal, not Iran's desire for one, that has contributed most to the current crisis. Power, after all, begs to be balanced. What is surprising about the Israeli case is that it has taken so long for a potential balancer to emerge.

Και συνέχιζε σε άλλο σημείο ο «πατέρας» της νεορεαλιστικής θεώρησης-προσέγγισης των διεθνών σχέσεων:

Clearly Israel has a very great interest in preventing Iran from becoming a nuclear weapons state. I do not think the same applies to the U.S. The American interest in the long run is that the region be stable and peaceful. The existence of a single nuclear power without a balancer is a recipe for instability in the long-run. The amazing thing is that Israel managed to remain a single nuclear power for such a long time! Israel is an anomaly in this way. This anomaly will be removed if Iran becomes a nuclear power.
Kenneth Waltz

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν είναι κράτος περιορισμένης κυριαρχίας, περιορισμένης διεθνούς αναγνώρισης και νομιμοποίησης, μερικής απομόνωσης στον Ο.Η.Ε [3] και μη αναγνωρισμένων συνόρων, ούτε παράνομης κατοχής πυρηνικών όπλων. Το Ισραήλ είναι. Δεν είναι ούτε λογική (ως προς το συμφέρον) ούτε ηθική (ως προς τις αξίες) η αντιστροφή που επιχειρείται, δηλαδή οι Η.Π.Α να αναγνωρίζουν και να νομιμοποιούν μερικώς τον κόσμο (και θεσμούς που οι ίδιες δημιούργησαν) και να αυτόαπομονώνονται [4], επειδή ισχύει η πρώτη πρόταση. Αντί να κοινωνικοποιηθεί το Ιράν στο διεθνές και περιφερειακό σύστημα, απο-κοινωνικοποιούνται οι Ηνωμένες Πολιτείες (μιλάμε για τρελά πράγματα, τα οποία παρουσιάζονται ως «λογικά και συμφέροντα»). Αν είναι να αποχωρήσουν οι Η.Π.Α και από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, αγκαζέ με το Ισραήλ, όπως αποχώρησε η Γερμανία και η Ιαπωνία από την Κοινωνία των Εθνών το 1933 (μόνο που οι Η.Π.Α συν-δημιούργησαν τον Ο.Η.Ε ενώ η Γερμανία δεν δημιούργησε την ΚτΕ. Οι Η.Π.Α, ώρες και στιγμές, συμπεριφέρονται σαν αναθεωρητική δύναμη των συστημάτων, των θεσμών και των ισορροπιών που οι ίδιες δημιούργησαν, του ίδιου τους του εαυτού). Ο πλανήτης δεν μας αρέσει. Αποχωρούμε από τον πλανήτη. Οι στάσεις και συμπεριφορές αυτές αποτελούν κατάντια για το ισχυρότερο - αλλά όχι πλέον ηγεμονικά κυρίαρχο - κράτος στον πλανήτη, το οποίο μάλιστα συνέβαλλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του κόσμου που ζούμε (Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμπεριφέρονται «αναθεωρητικά» ως προς τον εαυτό τους και η Κίνα συμπεριφέρεται ως οι μη αναθεωρητικές Η.Π.Α του παρελθόντος - σε ό,τι αφορά συγκεκριμένα τον Ο.Η.Ε). Το Ισραήλ πρακτικά παρουσιάζει την εξισορρόπηση της αποκλειστικότητας και της προνομιακής και μονοπωλιακής του θέσης, μέσω του φόβου, ως υπαρξιακό κίνδυνο και εχθρό.

Μεταφορά της πρεσβείας των Η.Π.Α στην Ιερουσαλήμ

Σε ό,τι αφορά την απόφαση της κυβέρνησης Τράμπ για μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, είναι δύσκολο να πειστεί κάποιος πως οι κινήσεις αυτές είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Υπό ποια έννοια είναι προς το συμφέρον των Η.Π.Α για πρώτη φορά να τοποθετούνται απέναντι από Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ρωσσία και Κίνα ή, όχι απλά να μην στηρίζονται αλλά, να καταψηφίζονται αποφάσεις τους στον Ο.Η.Ε από χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία και η Ιαπωνία [5], ή να μην ψηφίζουν θετικά, αλλά αποχή, ο Καναδάς και η Αυστραλία (δηλαδή οι δύο χώρες που παραδοσιακά εναλλάσσονται με τις Η.Π.Α στη στήριξη του Ισραήλ στα ψηφίσματα του Ο.Η.Ε).

Δηλώσεις του ύφους και του στύλ πως οι Η.Π.Α θα θυμούνται αυτή την ημέρα (μετά το ψήφισμα για την Ιερουσαλήμ) ή πως θα επιβάλλουν κυρώσεις σε χώρες που δεν θα αποσυρθούν από τη Συμφωνία για το Ιράν (οι οποίες απευθύνονται πρώτα και κύρια σε συμμάχους και σε εταιρείες εθνικής-εδαφικής βάσης των χωρών αυτών), δεν ξέρουμε αν είναι για γέλια ή για κλάματα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής μετεξελίσσονται στο πλέον αντιδραστικό [6] κράτος του διεθνούς συστήματος και του πλανήτη ολόκληρου (δεν γράψαμε συντηρητικό, αλλά αντιδραστικό). Τα πράγματα αυτά φανερώνουν την ξεκάθαρη πτωτική πορεία και παρακμή της αμερικανικής ισχύος (και τη δυσκολία διαχείρισης αυτής της αποδυνάμωσης).

Μέχρι πριν λίγες ημέρες, τρεις από τις εκατόν ενενήντα τρεις χώρες μέλη του Ο.Η.Ε είχαν πρεσβείες στην Ιερουσαλήμ (ή είχαν αποφασίσει μεταφορά): Ηνωμένες Πολιτείες, Γουατεμάλα και Παραγουάη. Παλαιότερα, μέχρι και δέκα έξι χώρες - ανάμεσα τους η Ολλανδία, η Κένυα και η Χιλή - είχαν πρέσβεις στην Ιερουσαλήμ αλλά τους απέσυραν.

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως δεν απορρίπτουμε την περίπτωση μιας χώρας να γίνει επιθετική ή απρόβλεπτη προκειμένου να υπερασπίσει τα συμφέροντα και τη κυριαρχία της, ούτε ισχυριζόμαστε πως οι πολυμέρειες είναι άγιες και λειτουργικές, απλά είναι πολύ χαρακτηριστικά τα πεδία στα οποία οι Η.Π.Α κινούνται μονομερώς και εναντίον των πάντων. Αυτά που βλέπουμε να συμβαίνουν στις Η.Π.Α, ιδιαίτερα από το 2003 και ύστερα (δες και bonus), δηλαδή περίοδος που αρχίζουν να τα «σπάνε» με όλους και με όλα και να αναδύεται με εμφανή πλέον τρόπο η «Διάσπαση της Δύσης» και η περίοδος του «μονομερούς τσαμπουκά», δεν μας πείθουν πως εκφράζουν απλά και μόνον το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (με όποιον τρόπο κι αν ορίζεται αυτό το συμφέρον δεσμευτικά. Αρκετή ζημιά έχουν πάθει και έχουν κάνει οι Η.Π.Α από τότε μέχρι σήμερα, φτάνει). Περισσότερο hijacking θυμίζουν. Επίσης δεν πείθουν οι αναφορές για μη κατανόηση της «στρατηγικής» των Η.Π.Α (μια από τις πιο «τακτικιστικές» μεγάλες δυνάμεις στην ανθρώπινη ιστορία). Δεν υπήρχε ανάγκη για συνεχής «κατατριβή τρίτων» από μια χώρα που βρίσκεται στην άλλη άκρη της Γης και χάνει περιφερειακούς συμμάχους και περιφερειακή επιρροή και ισχύ, όταν οι Η.Π.Α ασκούσαν μεγαλύτερο έλεγχο στη Μέση Ανατολή (οι τρίτοι δεν «κατατρίβονταν» τόσο). Η κατατριβή και η καλλιέργεια χάους και αναρχίας (ως άλλοθι ασκήσεως της), από κάποια σημείο και έπειτα, δεν φανερώνει ηγεμονική συμπεριφορά ούτε αποτελεί σημάδι δύναμης, αλλά αδυναμίας. Η αδυναμία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής είναι εμφανής [4].

Κατά τα λοιπά ξέρουμε, οι Η.Π.Α είναι παντοδύναμες, αλλά το Τέλος της Ιστορίας δεν ήρθε, η Παγκοσμιοποίηση από εκεί που ήταν U.S led αμερικανοκινούμενη και υπό αμερικανική ηγεσία ενοχλεί ή/και καταπίνει τις Η.Π.Α (τουλάχιστον την εθνική-εδαφική και κοινωνική τους βάση), τα ιδρύματα που ήταν αμερικανο-κατευθυνόμενα/ελεγχόμενα ενοχλούν ή δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα τους, και οι θεσμοί και οργανισμοί που ιδρύθηκαν με καθοριστική συμβολή των Η.Π.Α το ίδιο. Και φυσικά, όλοι οι σύμμαχοι ξαφνικά είναι αχάριστοι και ανυπάκουοι κ.ο.κ (Γενικά ο πλανήτης δεν αρέσει, επειδή μειώνονται εμφανώς οι Yes Men). Αλλά οι Η.Π.Α είναι παντοδύναμες και η στρατηγική τους μη κατανοητή. Τα ακούμε καμιά 20αριά χρόνια τώρα, από τότε που οι Η.Π.Α απολάμβαναν την μονοπολική στιγμή κυριαρχίας τους και αρκετοί θεωρούσαν σχεδόν νομοτέλεια μια από τις πιο γελοίες και καταστροφικές ιδέες των τελευταίων αιώνων: Το Τέλος της Ιστορίας.

Σύντομη αναφορά στο Ισραήλ και στην ελλαδική ισραηλομυθολογία

Το να μετατίθεται, σε κάθε επισήμανση και παρατήρηση που γίνεται σχετικά με το Ισραήλ, η συζήτηση στον εχθρό ή την απειλή, ή ακόμα και στο παρελθόν [7], αποτελεί μέθοδο και τρόπο υπεκφυγής (η δική μας προοπτική στη συγκεκριμένη δημοσίευση δεν είναι αυτή του Παλαιστινιακού, αλλά αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών σε πρώτο πλάνο, και σε δεύτερο της σύμφυσης Η.Π.Α-Ισραήλ σε ό,τι αφορά τις αμερικανικές κινήσεις στον Ο.Η.Ε, το ευρύτερο διεθνές περιβάλλον και τις μονομερείς τους ενέργειες. Οι υπερπολύτιμες Η.Π.Α μας απασχολούν και μας προβληματίζουν, όχι το υπερτιμημένο και υπερεκτιμημένο Ισραήλ). Ούτε Χεζμπολάχ, ούτε Χαμάς υπήρχαν, αλλά ούτε και Ισλαμικό Ιράν, την περίοδο που το Ισραήλ αποκτούσε πυρηνικά όπλα (εκτιμάται πως διαθέτει από 80 ως 200 πυρηνικές κεφαλές. Η τελευταία-μέγιστη αναφορά από τον Colin Powell). Και όπως ήταν διαφορετικός παλαιότερα ο «εχθρός» ή η «απειλή» - και άρα το μέσο νομιμοποίησης - απ' ό,τι σήμερα, το πιθανότερο είναι πως μελλοντικά θα είναι επίσης διαφορετικός: μετά από τον εθνικισμό-σοσιαλισμό των εκκοσμικευμένων Σουνιτών Αράβων, την Αίγυπτο - υπόψιν, το Ιράν ενώ δημόσια επέκρινε το Ισραήλ, συνέχισε να του στέλνει πετρέλαιο παρά το αραβικό εμπάργκο το 1973 -, το Ιράκ των υποτιθέμενων όπλων μαζικής καταστροφής, τη Συρία κ.λπ, τον πολιτικό-ισλαμικό Σιιτισμό των Ιρανών με το υποτιθέμενο πυρηνικό τους οπλοστάσιο κ.ο.κ. Παραδείγματος χάριν μελλοντικά, μια ιδεολογικοποίημένη «Ορθοδοξο-Σιιτική» Συμμαχία, μια νεο-οθωμανική Τουρκία (θυμίζουμε πως Τουρκία και Ισραήλ αποτελούσαν τις χώρες πυρήνα του περιφερειακού συστήματος ασφαλείας των Η.Π.Α μέχρι πριν περίπου μια δεκαπενταετία), μια μη «Ιουδαιοχριστιανική» Κίνα ή Ιαπωνία, ένας αφρομουσουλμανικός Mālikī πόλος (δες παρακάτω) ή μια Κινέζο-Αραβική συνέργεια, μια μη αρκούντως «δυτική» («ορθόδοξη και αντισημιτική») ή «νέο-εθνικιστική» Ελλάδα και, είμαστε πεπεισμένοι πως κάπου θα βρεθεί χώρος και για τον μεσογειακό ή ηπειρωτικό-ευρωπαϊκό Ρωμαιοκαθολισμό... Όλοι εν δυνάμει εχθροί είναι, μην το ψάχνετε (στα δε γερμανικά φύλα ή σε μια «ακροδεξιά» - «οι Ευρωπαίοι είναι φυλετικά μας αδέρφια» - Αμερική, δεν αναφερόμαστε καν). Εδώ, για να δούμε και την ανάποδη πλευρά, η Σαουδική Αραβία αποτέλεσε «κράτος υπό συνεννόηση» και η Αίγυπτος από παλαιός βασικός «εχθρός» έγινε ολίγον «φίλος». Στη νέα εποχή υπάρχει λιγότερη σταθερότητα και περισσότερη κινητικότητα απ' ό,τι στην ψυχροπολεμική περίοδο.

Το κράτος του Ισραήλ έχει μυθοποιηθεί ως προς την ισχύ του - η οποία από το 2006 και ύστερα φθίνει. Το Ισραήλ υποχωρεί γι' αυτό ανησυχεί, ζορίζεται και φωνάζει. Η γενικότερη κατάσταση δε, στο εσωτερικό και επί του εδάφους, είναι δύσκολη. Για να γίνει καλύτερα κατανοητή. Αν υπήρχε μια ανάλογη κατάσταση στην Ελλάδα, όπως αυτή που υπάρχει στο Ισραήλ, θα είχε περίπου ως εξής: Το σύνολο της χώρας να κατοικείται από Τούρκους σε ποσοστό περίπου 20%. Ολόκληρη η περιοχή της κεντρικής και ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης να μην αποτελεί αναγνωρισμένο τμήμα του ελλαδικού κράτους (δυτική Όχθη), να τελεί υπό τον στρατιωτικό έλεγχο της Αθήνας μεν αλλά η Ελλάδα να κατηγορείται μέσω ψηφισμάτων από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως παράνομη δύναμη κατοχής και για εποικισμούς. Η περιοχή μεταξύ Θεσσαλονίκης και Αλεξανδρούπολης να κατοικείται κυρίως-πλειοψηφικά από σχεδόν τρία εκατομμύρια Τούρκους (και 400 χιλιάδες Έλληνες), η Θεσσαλονίκη να είναι χωρισμένη σε ανατολική και δυτική (με το ανατολικό τμήμα της Θεσσαλονίκης-Ιερουσαλήμ να θεωρείται ως πρωτεύουσα του υποτιθέμενα ακρατικού έθνους και μελλοντικού κράτους των Τούρκων από τα περισσότερα κράτη-μέλη του Ο.Η.Ε) και η κυβέρνηση των Αθηνών (Τελ Αβίβ) να επιδιώκει την αναγνώριση της ως πρωτεύουσας του κράτους (με μόνα κράτη στον πλανήτη να την αναγνωρίζουν ως τέτοια να είναι οι Η.Π.Α, το Τόγκο, η Μικρονησία, το Ναουρού και το Παλάου, οι Νήσοι Μάρσαλ, η Γουατεμάλα και η Ονδούρα). Η Ελλάδα να μην διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα προς βορρά και, τέλος, στην Πελοπόννησο η Μάνη να αποτελεί την ελλαδική Λωρίδα της Γάζας-Μάνης και να κατοικείται επίσης από περίπου δύο εκατομμύρια Τούρκους. Γενικότερα η Ελλάδα να είναι το κράτος με τα περισσότερα ψηφίσματα εναντίον της στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Τραγική-απεπλιστική κατάσταση. Προσέχετε τι εύχεστε («να γίνουμε Ισραήλ»). Το Ισραήλ κατασκευάζει μύθους για τον εαυτό του - μέσα στους οποίους ζει - και τους οποίους πουλάνε και καταναλώνουν αρκετοί στην Ελλάδα. Η κατάσταση όμως είναι τραγική-απελπιστική.

Και ο στρατός του έχει μυθοποιηθεί, αλλά επ' αυτού περισσότερα και πιο συγκεκριμένα-αναλυτικά στο μέλλον. Το Ισραήλ δεν είναι σε θέση να αντέξει έναν πόλεμο τριβής (όπως παραδείγματος χάριν άντεξε το Ιράν στον πόλεμο Ιράκ-Ιράν ή πρόσφατα πιο ιδιόμορφα η Συρία, η οποία βέβαια δεν θα επιστρέψει στην πρότερη της κατάσταση προ επταετίας - άρα μάλλον δεν άντεξε, θα δούμε).

Το Ισραήλ μετεξελίσσεται σε όγκο-βαρίδι - ρεαλιστικά αποτελεί «φύρα» - για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το τρίγωνο Αίγυπτος-Τουρκία-Ιράν αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για τις εξελίξεις στην περιοχή της Μέσης Ανατολής (και όχι το Ισραήλ) και το τρίγωνο Ελλάδα, Αίγυπτος, Τουρκία σε ό,τι αφορά την ανατολική Μεσόγειο (και όχι το Ισραήλ). Δίχως αυτές τις χώρες δεν γίνεται τίποτα σε αυτές τις περιοχές.

Ας μην συζητήσουμε δε, πως ακόμα και η Ελλάδα, η τωρινή υπαρκτή με τα σημερινά της χάλια και την κατάντια της Ελλάδα, αν είχε την εξωτερική-διεθνής υποστήριξη που είχε το Ισραήλ τις τελευταίες δεκαετίες (δηλαδή, πυρηνικό μονοπώλιο τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, να αποτελεί τη μόνη χώρα από τη Γαλλία μέχρι το Πακιστάν στην κατεύθυνση δύσης-ανατολής και από τη Νότιο Αφρική μέχρι τη Ρωσσία στην κατεύθυνση νότου-βορρά με πυρηνικά όπλα, στρατιωτική, οικονομική και διπλωματική υποστήριξη, μαλακή ισχύ, μοχλούς άσκησης πίεσης και επιρροής, ανοχή στην ηθελημένη καταστροφή αμερικανικού πλοίου και στον θάνατο αμερικανών στρατιωτών, βομβαρδισμούς και επεμβάσεις σε χώρες που είναι σαν να μη συνέβησαν και γενικότερα ακαταλόγιστο για πολιτικές και στρατιωτικές συγκεκριμένες πράξεις και γενικότερες πρακτικές, προνομιακούς εξοπλισμούς, η λέξη ανθελληνισμός να έφερε το νομικό, ηθικό, πολιτικό φορτίο που φέρει ο όρος αντισημιτισμός κ.ο.κ), αν είχε ανάλογη προνομιακή και μονοπωλιακή στήριξη, η περιφερειακή ελληνική ισχύ και επιρροή θα εκτεινόταν από την Κριμαία μέχρι την Αλεξανδρέττα και τον Νείλο, την Κυρηναϊκή και τη Σικελία, ενώ το κράτος των Αθηνών θα αποτελούσε μικρόπολο εντός της Ε.Ε και κυρίαρχη δύναμη στην ανατολική Μεσόγειο. Το Ισραήλ αντίθετα είναι καθηλωμένο μεταξύ λωρίδας της Γάζας, δυτικής Όχθης και Υψιπέδων του Γκολάν, δίχως διεθνώς αναγνωρισμένα και σαφώς καθορισμένα σύνορα, περιλαμβάνει τμήματα μιας ξένης επικράτειας επί της οποίας ζουν ομάδες που ψηφίζουν επί τη βάσει εθνοτικών και θρησκευτικών κριτηρίων (οι Έποικοι - οι οποίοι ζουν εκτός των επίσημων συνόρων του κράτους - ψηφίζουν, ενώ οι ακρατικοί Άραβες της δυτικής Όχθης όχι), έχει παραχωρήσει περίπου το 13% της κυρίαρχης επικράτειας του - και ένα μεγάλο μέρος κατοικημένης γης - σε εξωτερικό οργανισμό (δηλαδή έχει απολέσει έλεγχο επί της κυρίαρχης επικράτειας του) και πολλά ακόμα. Μιλάμε για μια χώρα, με λίγα λόγια, που της λείπουν βασικά συστατικά στοιχεία που καθιστούν μια πολιτική οντότητα «κράτος» (η συνθηματολογία «να γίνουμε Ισραήλ» είτε δεν έχει αίσθηση και δεν αντιλαμβάνεται για τι πράγμα μιλάει - είναι αφελής, είτε ιδιοτελής). Έχει παραφουσκωθεί το μυθώδες Ισραήλ που στον πολυεπίπεδα καταστροφικό πόλεμο του 2006, χτυπήθηκε ακόμη και πλοίο του (INS Hanit, η μια από τις τρεις κορβέτες του - ούτε καν φρεγάτα δεν διαθέτει) από τα παράλια του Λιβάνου. Κουράζει η ισραηλομυθολογία.

Έξοδος

Εάν, ο μη γένοιτο, προέκυπτε πραγματικός εξωτερικός διακρατικός (και όχι εσωτερικός-κοινωνικός) άμεσος κίνδυνος για την ύπαρξη του Ισραήλ ως κράτους (και όχι απλά ανταγωνισμοί που λαμβάνουν μεταφυσικές διαστάσεις, οδηγούν σε εμμονές και επαναφέρουν σύνδρομα από το παρελθόν), θα μπορούσε να επιχειρηθεί μια ανάλογη Συμφωνία P5+1 (Plus) για την εξασφάλιση της επιβίωσης του ως κράτους (για να τελειώνουμε με όλη αυτή την ιστορία. Ο πλανήτης δεν περιστρέφεται γύρω από το Ισραήλ αλλά γύρω από τον άξονα και τους πόλους του). Καμία χώρα ή δύναμη δεν πρόκειται να αμφισβητούσε μια Συμφωνία που θα είχαν συνάψει τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε (Η.Π.Α, Ρωσσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία) και η Γερμανία συν την Ε.Ε (και ίσως την Ινδία ή/και ένα αραβόμουσουλμανικό κράτος). Αλλά αν το ζήτημα ήταν πραγματικά αυτό - που προϋποθέτει όμως τη δέσμευση όλων των μερών - μια τέτοια συμφωνία θα είχε επιτευχθεί... Και τα σύνορα θα είχαν οριστεί και αναγνωριστεί.

Φυσικά κάτι ανάλογο ισχύει και για την Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Καμία χώρα ή δύναμη δεν θα αμφισβητούσε μια Συμφωνία που θα είχαν συνάψει Η.Π.Α, Ρωσσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία και η Γερμανία (συν την Ε.Ε). Ο μόνος τρόπος-διέξοδος ή λύση, ήταν να την αμφισβητήσουν οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Φως φανάρι.

Είμαστε λοιπόν υπέρ του κοινού ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (και της δέσμευσης του μέσω μιας διαδικασίας ανάληψης υποχρεώσεων), όπως είναι και το σύνολο των κρατών του Συμβουλίου Ασφαλείας (πλην Η.Π.Α, πλέον) και η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών της Γενικής Συνέλευσης του Ο.Η.Ε, συμπεριλαμβανομένων βασικών «δυτικών» κρατών, τμήματος της αμερικανικής «δεξιάς» (και όχι μόνο της «αριστεράς») αλλά και πρώην μελών της ίδιας της κυβέρνησης Τράμπ (τα οποία αποπέμφθηκαν).

Η μονομερής αποχώρηση από τη Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι το μεγαλύτερο λάθος της εξωτερικής πολιτικής της προεδρίας Τράμπ μέχρι στιγμής.




Σημειώσεις-Επισημάνσεις

[1] Σε ό,τι αφορά το περιφερειακό επίπεδο, αυτό της δυτικής Ασίας, έχουμε τονίσει πως με τον Πόλεμο στο Λίβανο το 2006 ξεκίνησε μια νέα περίοδος. Το Κουρδικό στη Συρία αποτέλεσε μια από τις τελευταίες μεταμορφώσεις της συνέχισης του Πολέμου στο Λίβανο. Όπως είχαμε τονίσει πριν από δύο περίπου χρόνια [Στοιχεία περί Μέσης Ανατολής από το 2005 και ύστερα (to "put things in perspective")]: «Ο πόλεμος στον Λίβανο το 2006 διεξήχθη με την έμμεση βοήθεια της Συρίας. Επίσης ήταν μια σύγκρουση δια αντιπροσώπων (proxy conflict) ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν. ...Οι Ιρανοί ήθελαν να σταματήσει μια τέτοια προσπάθεια εν τη γενέσει της. Την σταμάτησαν στο Λίβανο και ξεφύτρωσε στην Συρία (και από εκεί στο Κουρδιστάν κ.ο.κ). Μετά τους Άραβες σιίτες στο Λίβανο εναντίον των Ισραηλινών, ήρθαν οι Άραβες σουνίτες στη Συρία εναντίον των σιιτών (και έτσι ο πόλεμος απέκτησε ενδο-μουσουλμανική χροιά). Ο πόλεμος στη Συρία, από την σκοπιά του άξονα Τεχεράνη, Δαμασκός, Βηρυτός, αποτελεί συνέχεια του πολέμου στο Λίβανο. Ωστόσο το ζήτημα δεν είναι μονοδιάστατο και δεν σχετίζεται απλά και μόνον με το Ισραήλ, ενώ σχετίζεται απόλυτα με το Ιράν». Στα πλαίσια των μεταβολών στη δυτική Ασία εντάσσεται και η - υποτιθέμενη - μελλοντική προσπάθεια επίλυσης του ισραηλινο-παλαιστινιακού (με την υποτιθέμενη βοήθεια της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας).

[2] Η προσπάθεια περιορισμού της διάχυσης-διάδοσης πυρηνικής ισχύος και τεχνολογίας μεσοπρόθεσμα - πόσο μάλλον όπως εξελίσσονται τα πράγματα - θα αποτύχει [6 Σεπτεμβρίου 2017].

[3] Αντιγράφω από παλαιότερη δημοσίευση με τίτλο «Η απομόνωση του Ισραήλ και η συνεχής απώλεια επιρροής και ισχύος στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών» [III]:

Τον περασμένο μήνα πέρασε μια σειρά ψηφισμάτων (συγκεκριμένα έξι) στη Γενικη Συνέλευση του Ο.Η.Ε, όπου καταδίκαζαν το Ισραήλ για μια σειρά ζητημάτων (καθεστώς Ιερουσαλήμ, υψίπεδα Γκολάν, εποικισμούς κ.λπ). Κάποτε αυτά δεν είχαν ιδιαίτερη σημασία. Όμως οι εποχές -και οι συσχετισμοί- έχουν αλλάξει. Σε μια από τις πιο «ευνοϊκές» περίπτωσεις για το Ισραήλ, ψήφισμα πέρασε με 103 ψήφους κρατών υπέρ, 6 ψήφους κατά (που δεν ήταν 6 αλλά 2: Η.Π.Α, Καναδάς και κάτι Μικρονησίες, νήσοι Παλάου και Μάρσαλ - φυσικά και Ισράηλ), ενώ 56 κράτη απείχαν. Αυτή ήταν σχετικά «ευνοϊκή» περίπτωση και το ψήφισμα απαιτούσε την αποχώρηση από τα υψίπεδα του Γκολάν. Στην πιο δυσάρεστη περίπτωση, ψήφισμα πέρασε με 153 ψήφους κρατών υπέρ, 7 ψήφους κατά (που δεν ήταν 7 αλλά 3: Αυστραλία, Η.Π.Α, Καναδάς και ξανά Μικρονησίες, νησιά Παλάου κ.λπ) και 7 αποχες. Πριν λίγες ημέρες πέρασε ψήφισμα από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε... Οι Ηνωμένες Πολιτείες απήχαν. Αποτέλεσμα: 14 ψήφοι υπέρ και μια (1) αποχή. Πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες που οι Η.Π.Α δεν άσκησαν βέτο σε ψήφισμα που αφορά το ζήτημα των εποικισμών.

Σε ένα κείμενο που είχαμε παρουσιάσει στις αρχες του 2015 διαβάζαμε: «Ο Νετανιάχου οδηγεί το Ισραήλ σε πρωτοφανή απομόνωση» [*]. Μόνο το Ισραήλ; Τους Αμερικανούς; Αν αυτό δεν είναι διεθνής απομόνωση, τι είναι;... Ότι και να κάνει ή να λέει ο Τράμπ δεν ζούμε στην περίοδο του Ρήγκαν. Το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών του 1975 (Resolution 3379) πέρασε εκείνη την εποχή με ψήφους 72 υπέρ και 35 κατά (32 αποχές). Τα πρόσφατα ψηφίσματα της Γ.Σ του Ο.Η.Ε πέρασαν με ψήφους 103 υπέρ και 6 κατά (56 αποχές) το «ευνοϊκό» και 153 υπέρ και 7 κατά (7 αποχές) το «δυσμενές». Η μεταβολή είναι εμφανής. Φυσικά το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών με ψήφους 14 υπέρ και μια αποχή είναι και αυτό ενδεικτικό [Quo vadis America?]

[4] Όλα αυτά φανερώνουν την αδυναμία και την ανικανότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να επιβάλλουν τη θέληση τους, όχι απλά σε εχθρούς αλλά και σε φίλους (κάτι που είδαμε έντονα και στην περίπτωση της Asian Infrastructure Investment Bank - AIIB). Η αποδέσμευση των Η.Π.Α από την TPP ήταν μεγάλη νίκη για, ή είχε ως κερδισμένη, την Κίνα. Η αποχώρηση από τη Συμφωνία για το Ιράν βγάζει κερδισμένη τη Ρωσσία [Δες και 6]. ‬

[5] Θα πρέπει να τονιστεί πως οι Άπω Ασιάτες - και πιο συγκεκριμένα, κυρίως οι Ιάπωνες και λιγότερο οι Κορεάτες - δεν καταλαβαίνουν τίποτα από ευαισθησίες στο συγκεκριμένο ζήτημα (Ισραήλ) όσο και αν βρίσκονται «κοντά» (βασικά υπό εξάρτηση και ανάγκη βρίσκονται) στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν ψηφίζουν θετικά δηλαδή ή προς την κατεύθυνση των Η.Π.Α σε τέτοιας υφής ζητήματα. Εδώ ψήφισε αρνητικά η Νέα Ζηλανδία...

[6] Από την αντιδραστική συμπεριφορά των Η.Π.Α κερδισμένη χώρα, από τις «συμμαχικές», είναι η Γαλλία: «Σε παρακαλώ, μην αποχωρήσεις από τη Συμφωνία για το Κλίμα και την Συμφωνία για το Ιράν... (αλλά φύγε, φύγε)...». Η Γαλλία προσπαθεί να παρουσιαστεί ως η «υπεύθυνη δυτική χώρα» (ήδη άρχισαν να ψαρώνουν αρκετοί δικοί μας). Το προηγούμενο ισχύει τόσο στο επίπεδο της πραγματικότητας όσο και στο επίπεδο της επιτήδευσης, της προώθησης και της προπαγάνδας (εμείς τα έχουμε πει για την ύπουλη και μεγαλοπιασμένη madame République française).


[7] Δεν μπορούν να δικαιολογούνται τα πάντα με αναφορές στο ολοκαύτωμα (ή στους εχθρούς που σχεδόν σίγουρα υποτίθεται πως είναι έτοιμοι να διαπράξουν νέο ολοκαύτωμα). Το ολοκαύτωμα το διέπραξε η εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία (και όσοι ακόμα, έμμεσα ή άμεσα, συνεργάστηκαν με το συγκεκριμένο καθεστώς), όχι ολόκληρος ο πλανήτης. Επίσης τα παιδιά που γεννιούνται πλέον στη Γερμανία, δεν μπορούν να αποτελούν φορείς ενοχής και καταδίκης για όσα διεπράχθησαν δύο-τρεις γενιές πριν (εκτός αν πιστεύει κανείς στο ολοκαύτωμα ως εκκοσμικευμένη μορφή προπατορικού αμαρτήματος και πτώσης). Τέλος, το ολοκαύτωμα δεν συνέβη στο κράτος του Ισραήλ αλλά κυρίως στους ακρατικούς - δίχως κρατική εστία - εβραϊκούς πληθυσμούς της Ευρώπης (όχι μονάχα σε αυτούς αλλά κυρίως σε αυτούς). Το ολοκαύτωμα προϋποθέτει την ανυπαρξία ή κατάρρευση κρατικής δομής (π.χ ανέστιοι ακρατικοί εβραϊκοί πληθυσμοί, ανυπαρξία-κατάλυση πολωνικής κρατικής οντότητας, κατεχόμενα εδάφη κρατών και διοικήσεις-μαριονέτες υπό εξωτερική εξάρτηση-εντολή κ.λπ). Σε πρόσφατο, ασφαλώς αναντίστοιχο και ασφαλώς σε μικροκλίμακα παράδειγμα, οι κτηνωδίες στη Συρία από τα μέλη ισλαμιστικών φονταμενταλιστικών γκρουπών-σεκτών αλλά κυρίως του Ισλαμικού Κράτους συνέβησαν ακριβώς εκεί που καταλύθηκε, δεν υπήρχε κρατικός έλεγχος από τη κεντρική διοίκηση. Τα ίδια ισχύουν και για ένα «άγνωστο ολοκαύτωμα»: Την σταδιακή αποσύνθεση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και την δημιουργία του κεμαλικού κράτους συνοδεύει ένα διαρκές ολοκαύτωμα των Milliyet - Μιλιέτ: θρησκευτικό «έθνος» κοινότητα. Τα «θρησκευτικά έθνη» ή οι εθνοπολιτικές-θρησκευτικές κοινότητες των Ρουμ (Rūm millet, millet-i Rûm "Roman nation") Ορθόδόξων, των Αρμενίων και των Ιουδαίων, όλες κατασφάχτηκαν (ενώ έχουμε αδικίες, διώξεις, δολοφονίες και ασύμμετρους πολέμους, όχι όμως σφαγές σε μαζική κλίμακα, και στο εσωτερικό πρώην Milliyet: Τούρκοι-Κούρδοι). Οι Σύριοι - όχι μόνο οι Χριστιανοι αλλά και οι Σιίτες - επίσης κατασφάχτηκαν και συνεχίζουν να σφάζονται ακόμη και σήμερα στον Λεβάντε. Αυτά που έγιναν παλαιότερα στην πρώην Γιουγκοσλαβία και στον Λίβανο και γίνονται στις μέρες μας στην Συρία έχουν κοινό ιστορικό πλαίσιο αναφοράς. Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα: Το διαρκές όλοκαύτωμα των Milliyet της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τραγωδία, διαρκείας.

[-] EU trade with Iran, 2017:‬ $25 billion. ‪US trade with Iran, 2017:‬ ‪$0,2 billion‬ ($201 million‬).

[-] Το πρώτο κείμενο: Quo vadis America?. Το δεύτερο: 6 Σεπτεμβρίου 2017. Το τρίτο: Στοιχεία περί Μέσης Ανατολής από το 2005 και ύστερα (to "put things in perspective"). Και ένα ακόμα για το κράτος του Ισραήλ: Σχολιασμός (30 Αυγ 2017). Δες τέλος, Πέντε αιώνες Προτεσταντισμού: Από τον 16ο και τον 20ο, στον 21ο αιώνα και ολοκλήρωση της Αμερικανικής Ηγεμονικής Περιόδου.



Bonus περί ιδεολογίας δίχως κράτη
και σύντομη αναφορά στον χριστιανικό σιωνισμό

Στο συγκεκριμένο σημείωμα θέτουμε τα πράγματα στο επίπεδο του κράτους, όχι της ιδεολογίας. Για αναφορές και προσεγγίσεις σε ηθικοθρησκευτικό και ιδεολογικό επίπεδο και σε ό,τι αφορά το εσωτερικό των Η.Π.Α μπορεί να επανέλθουμε (εδώ θα κάνουμε μια πρώτη εισαγωγική αναφορά). Παραδείγματος χάριν, για τη τριχοτόμηση των ρεπουμπλικανικών γερακιών σε «νεοσυντηρητικούς», επιθετικούς εθνικιστές και χριστιανική «δεξιά». Τη διαίρεση ανάμεσα στους προηγούμενους από τη μια μεριά και στους λεγόμενους «ρεαλιστές» από την άλλη, οι οποίοι βρίσκονται πιο κοντά και είναι περισσότερο κεντρισμένοι στο State Department και την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών - CIA (η διαίρεση αυτή όπως προαναφέραμε σχετίζεται και με τον πόλεμο που δέχεται ο Τράμπ, έχει τις ρίζες της στη κυβέρνηση Μπους, και απαιτεί ειδικό σημείωμα: κοσμικοί άγιοι άνθρωποι οι λεγόμενοι «ρεαλιστές» που παρ όλες τις επιθέσεις που δέχτηκαν, άντεξαν, και βρίσκονται κοντά σε συγκεκριμένες υπηρεσίες και τομείς του αμερικανικού κράτους). Για το χριστιανικό σιωνισμό, τους Ευαγγελικούς κ.λπ (οι «νεοσυντηρητικοί», ή ένα μεγάλο τμήμα τους, είναι σαν παντρεμένο ζευγάρι με χριστιανούς, δηλαδή προτεστάντες, σιωνιστές). Θα πρέπει να τονίσουμε πως ορισμένα στοιχεία αποτελούν εσωτερικά χαρακτηριστικά των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της μυθικής και ιστορικής θεμελίωσης και εξέλιξης τους, της εσωτερικής σύστασης και της ταυτότητας τους. Και όχι «ισραηλινό ή εβραϊκό λόμπι». Είναι ενδογενείς διεργασίες και κινητήριες δυνάμεις και όχι εξωγενείς επιρροές.

Περί το 2000, άρχισαν σταδιακά να υπάρχουν μεταβολές στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Το συγκεκριμένο κόμμα αρχισε να αγκαλιάζει τα δόγματα των νεοσυντηρητικών ιδεολόγων που υποστήριζαν την αμερικανική μονομερή προσέγγιση και ευνοούσαν τις στρατιωτικές λύσεις έναντι της διπλωματίας. Η πιο επιθετική προσέγγιση τέθηκε σε εφαρμογή μετά από την 11η Σεπτεμβρίου και συνδέθηκε με τον πόλεμο των ΗΠΑ κατά της τρομοκρατίας (στις παραπομπές, μεταξύ άλλων, έχουμε ένα κείμενο για το χριστιανικό σιωνισμό που γράφτηκε το 2003, χρονιά του δεύτερου πολέμου στο Ιράκ)

Είναι αδιανόητο το America First να σημαίνει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες παύουν να λειτουργούν ως δρώντας του κρατοκεντρικού διεθνούς συστήματος με βάση τη raison d' etat και αρχίζουν να λειτουργούν ως κράτος-φορέας του χριστιανικού σιωνισμού (ο αμερικανικός χριστιανικός, δηλαδή προτεσταντικός το επαναλαμβάνουμε, σιωνισμός στις μέρες μας είναι περισσότερο ισχυρός από τον αντίστοιχο εβραϊκό. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως μιλάμε για αμερικανικά και όχι για εβραϊκά πράγματα). Αν είναι δυνατόν οι Η.Π.Α και η αμερικάνικη «δεξιά» να συρρικνωθούν και να μικρύνουν τόσο πολύ. Επισημαίνουμε τον κίνδυνο ο χριστιανικός σιωνισμός να ηγεμονεύσει επί της αμερικανικής «δεξιάς» και κατόπιν, μέσω των παραρτημάτων του αμερικανισμού ανά την Ευρώπη, στο σύνολο ή σε μεγάλο μέρος της ευρωατλαντικής «δεξιάς» (κάτι σχετικά δύσκολο βέβαια, καθώς ο χριστιανικός σιωνισμός είναι πρακτικά αγγλοσαξονικός και προτεσταντικός - υπήρξε παλαιότερα και το ρεύμα ή η θεωρία του British Israelism για όσες και όσους ενδιαφέρονται να ψάξουν - και ουδεμία σχέση έχει π.χ με τον Ρωμαιοκαθολικισμό). Ο χριστιανικός σιωνισμός έχει μακρά ιστορία στις Η.Π.Α αλλά ποτέ δεν είχε - τόσο μεγάλη και κυρίαρχη - θέση και επιρροή στον Λευκό Οίκο. Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο εμφανώς και σε τέτοια έκταση (δες παραπομπές-πηγές).

Ο χριστιανικός σιωνισμός, εάν άλωνε κράτη της Ε.Ε μέσω νεο-εθνικιστικών κινημάτων με ανάλογα περιεχόμενα (αυτό δεν σημαίνει πως όλα τα νεο-εθνικιστικά κινήματα-κόμματα έχουν τέτοια περιεχόμενα και προσανατολισμούς), θα μπορούσε να λειτουργήσει ως η τελευταία προσπάθεια-απόπειρα να παραμείνει η «Δύση» υπό αμερικανική ηγεσία και τα ευρωπαϊκά κράτη υποταγμένα σε αυτήν (ενώ παράλληλα το Ισλάμ θα υποκαθιστούσε τον Κομμουνισμό ως εχθρό). Φυσικά το προηγούμενο είναι δύσκολο καθώς δεν σταθμίζει, τον Ρωμαιοκαθολικισμό, τη Γαλλία, τη Ρωσσία, τη φύση και καταγωγή του χριστιανικού σιωνισμού η οποία είναι αγγλοσαξονική και προτεσταντική, τον Πάπα και τον Πατριάρχη (αλλά ποιόν Πατριάρχη;), τα συμφέροντα των χωρών της Ε.Ε (που πλέον δεν μπορούν να είναι τόσο στενά αμερικανοκεντρισμένα όπως κατά τη διάρκεια της ψυχροπολεμικής «κομμουνιστικής - δηλαδή ρωσικής - απειλής») και την συνεχή απομάκρυνση Η.Π.Α - Ε.Ε από το 2003 και ύστερα (εμείς έχουμε μιλήσει εδώ και χρόνια όχι απλά για διάσπαση αλλά για «πολύδιάσπαση της Δύσης» έτσι όπως οδεύουν τα πράγματα) καθώς τέλος, και την εξαιρετικά έντονη μονομέρεια αλλά και τις αντιδράσεις στο εσωτερικό των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών (ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι απλά η ηγεμόνευση του χριστιανικού σιωνισμού επί της αμερικανικής «δεξιάς» αλλά επί του αμερικανικού χριστιανισμού γενικότερα. Μιλάμε για θρησκευτικό-πολιτικό 'hijacking').

Όταν μιλάς με ιδεολογίες (ιδιαίτερα στο επίπεδο της εξωτερικής-διεθνούς-παγκόσμιας πολιτικής) δίχως κράτη, πάντα κινδυνεύεις να παραπλανήσεις ή να παραπλανηθείς: Όπως επισημάναμε νωρίτερα, σε ό,τι αφορά την απόφαση για αποχώρηση από τη Συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ούτε «Δύση έναντι των Υπολοίπων» είχαμε, ούτε «Η.Π.Α έναντι των Υπολοίπων», ούτε σύνολη «αμερικανική δεξιά έναντι της αντίστοιχης αριστεράς», ούτε καν το σύνολο της κυβέρνησης Τράμπ (πριν τις απομακρύνσεις του Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας και του Υπουργού Εξωτερικών). Έτσι δεν υπάρχει λοιπόν, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα, και «Δύση εναντίον Ισλάμ» (καθώς έχουμε την τριάδα Η.Π.Α, Ισραήλ, Σαουδική Αραβία). Οι όροι «αντι-ισλαμικός» ή «ισλαμοφοβικός» στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι παραπλανητικοί. Πίσω από τον όρο Ισλάμ κρύβεται το Ιράν, εξ ου και η τριπλέτα που προαναφέραμε. Ο όρος που θα έπρεπε να λέγεται είναι «αντι-ιρανισμός» ή «αντι-σιιτισμός». Τα προηγούμενα ισχύουν κυρίως για την Αμερική και τα αμερικανικά παραρτήματα στην Ευρώπη (και την πιθανή άνοδο κεκαλυμμένα νεοσιωνιστικών κομμάτων με προβιά νεοεθνικιστική όπως γράψαμε). Η Ευρώπη είναι διαφορετική και πιο σύνθετη περίπτωση για αρκετούς λόγους: το Ισραήλ έχει χάσει την προνομιακή και άνευ όρων στήριξη βασικών κρατών της Ε.Ε, λόγοι γεωγραφίας (περιφερειακής γειτνίασης στον άξονα Μεσόγειος-Εύξεινος), ιστορίας (παρελθοντικές σχέσεις) και θρησκευτικής σύνθεσης, ενδογενούς αδυναμίας και απίσχνασης, και εξωτερικής εξάρτησης.

Πάντα είμαστε δύσπιστοι λοιπόν με το λόγο που εξαφανίζει τα κράτη και μιλά αποκλειστικά και μόνο με όρους ιδεολογίας (όπως συνέβαινε, σε μεγάλο βαθμό, και κατά τη διάρκεια της ψυχροπολεμικής περιόδου). Οι κύριοι φορείς των ιδεολογιών είναι τα κράτη - και όχι, ή σε μικρότερο βαθμό, οι τάξεις ή οι κοινωνίες των πολιτών. Μια ιδεολογία, μια κοσμοθέαση ή ένα σχέδιο κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής και ιδεολογικής ή ηθικοθρησκευτικής οργάνωσης, όταν παύει να στηρίζεται από ένα ισχυρό κράτος, αποδυναμώνεται και χάνει επιρροή (τάξεις, κινήματα, μη κυβερνητικές και υπερεθνικές οργανώσεις, ομάδες πίεσης κ.λπ χρειάζονται είτε τη στήριξη, είτε την κατάληψη της εξουσίας ή/και την «άλωση» κρατών). Ο κομμουνισμός έφθινε επειδή έχασε το βασικό του φορέα (την σοβιετική Ρωσσία-Ε.Σ.Σ.Δ), ο χριστιανικός σιωνισμός ανεβαίνει επειδή καταφέρνει να επηρεάζει τις Η.Π.Α και ο «ευρωπαϊσμός» ως ιδεολογία κρατιέται και προωθείται, για λόγους ανάγκης, επειδή τον στηρίζουν η Γερμανία και η Γαλλία (οι οποίες συμφύρουν-αναμειγνύουν το εθνικό τους συμφέρον με το «ευρωπαϊκό»). Τα ίδια ισχύουν και για ηθικοθρησκευτικά ρεύματα ή «σχολές» (π.χ ισλαμικές ομολογίες, φικχ) όπως οι σουνίτικές χαναφισμός, χανμπαλισμός (ο ουαχαμπισμός προέρχεται από τη Hanbali school of Law), Shafi‘i και Mālikī (πολυπληθής η τελευταία δίχως όμως ισχυρό κράτος-φορέα), ο σιιτισμός (με τις υποκατηγορίες του), ο ινδουισμός, ο νέο-κομφουκιανισμός (στο ανακάτεμα του με «σοσιαλισμό με κινεζικά χαρακτηριστικά») κ.λπ.

Ο χριστιανικός σιωνισμός έχει τις ρίζες του στην premillennial dispensationalist theology (1800+ π.χ John Nelson Darby), αν και μπορεί να βρει κανείς και παλαιότερες συσχετίσεις. Φυσικά, η βάση ή το θεμέλιο, βρίσκεται στην 'Restoration of the Jews' την οποία εξέφρασε ο Προτεσταντισμός και κυρίως ο αγγλικός πουριτανισμός.

Αρχικά, η οθωμανική «εξωτερική» πολιτική (η οποία πολύ έχει υποβαθμιστεί, υποτιμηθεί ή απλά δεν έχει μελετηθεί) συνέβαλε την προτεσταντική άνοδο χτυπώντας τον Ρωμαιοκαθολικισμό και τους Αψβούργους και προστατεύοντας τους προτεστάντες και τους Ουγενότους κυρίως της Ουγγαρίας (μέχρι και όρος Turco-Calvinism αναπτύχθηκε - δες και Ολλανδία). Έπειτα, εφόσον σταδιακά κατοχυρωνόταν η προτεσταντική σφαίρα και τα κράτη, τα πράγματα άλλαξαν. Τρεις είναι οι παράγοντες που συνέβαλλαν στην ιδέα της αποκατάστασης των Εβραίων στην αγγλική προτεσταντική σκέψη: Η «Τουρκο-Καθολική» πλέον απειλή για τη Προτεσταντική «Χριστιανοσύνη» ή Σφαίρα (Από εκεί που χτυπιόταν ο Πάπας και οι Αψβούργοι από Προτεστάντες, Φράγκους και Οθωμανούς - δες και Franco-Ottoman alliance -, γύρισε ανάποδα το πράγμα τώρα: ο Turco-Calvinism ως ενότητα έναντι του Ρωμαιοκαθολικισμού μετασχηματίστηκε σε Turco-Catholic [*] εχθρότητα-απειλή έναντι του προτεσταντικού χώρου), ο ηθικολογικός χιλιασμός-μιλλεναριανισμός των πουριτανών, και η ηθική ευθύνη της Αγγλίας απέναντι στους Εβραίους (Αργότερα, η άνοδος του χριστιανικού σιωνισμού θα είναι παράλληλη με την αποδυνάμωση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Δες και Ottoman Land Code of 1858).

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου (χονδρικά 1660-1700), ο φόβος της Καθολικής και της Τουρκικής στρατιωτικής δύναμης οδήγησε τους θεολόγους να πιστεύουν ότι η κατάκτηση της Παλαιστίνης από τους Εβραίους θα έπρεπε απαραίτητα να προηγηθεί της νίκης επί του Ισλάμ και του Καθολικισμού [*] (αυτό το ψιλοκατάφεραν οι Αγγλοσάξονες - και μερικώς οι Γάλλοι που αυτονομήθηκαν οριστικά από τον Πάπα με εργαλείο-μέσο τον κοσμικισμό και τον εθνικισμό ως μαζικό λαϊκό ή «δημοκρατικό» κίνημα -, υπό την προβιά της «νεωτερικότητας». Ξέρετε, αυτά που ακούμε περί εκκοσμίκευσης, «δυτικοποίησης», φιλελεύθερης δημοκρατίας και τα λοιπά γνωστά). Το ότι τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει τόσο πολύ από παλαιότερα φαίνεται από την αντίδραση των τωρινών απόγόνων των αγγλοσαξόνων εθνόπροτεσταντών πουριτανών μόλις ο Πάπας (ο τωρινός) κάνει μια κίνηση θετική ή μη αρνητική προς μουσουλμάνους: Το 'Turco-Catholic' ως απειλή της Προτεσταντικής Σφαίρας επιστρέφει ως Islamo-Catholic και απειλή έναντι της Μετά-Χριστιανικής White Anglo-Saxon Protestant - ή European German-Nordic Protestant - «Δύσης».

Για δύο πράγματα είμαστε σίγουροι. Πρώτον, πως ο Ρωμαιοκαθολικισμός, ό,τι κι αν λέμε, ενσωματώνει μια σοφία λόγω ιστορικής εμπειρίας, καθώς είναι ο μόνος που έχει πολεμήσει έναντι όλων (κυριολεκτικά όλων, των πάντων. Δεν έχει αφήσει τίποτα με το οποίο να μην έχει συγκρουστεί) και δεύτερον, πως οι Ινδοί και οι Κινέζοι θα σκέφτονται που μπλέξαμε με δαύτους (τους μεσσιανικούς εσχατολόγους χιλιαστές μονοθεϊστές, εκκοσμικευμένους και μη. Βέβαια η μεγάλη προσπάθεια του Ισραήλ είναι να «σύρει» την Ινδία στο «μακελειό». Η Ινδία και το Ιράν είναι από τα λίγα μέρη που δεν καταλαβαίνουν ιστορικά από «αντισημιτισμό» - ούτε η Τουρκία καταλάβαινε). Πάντως αυτή η ΙουδαιοΠροτεστανική ΧριστιανοΣιωνιστική White Anglo-Saxon Protestant λαίλαπα δείχνει σημάδια πως ετοιμάζεται να οδηγήσει τον πλανήτη στο Χάος.

Τα προηγούμενα ασφαλώς, ως ηθικές, μεταφυσικές ή/και μεσσιανικές στάσεις, μπορούν είτε να τροφοδοτήσουν και να αποτελέσουν κινητήρια δύναμη, είτε να επενδυθούν (αναλόγως πως βλέπει κανείς τα πράγματα) σε αποφάσεις και στενά «υλικά», γεωπολιτικά οικονομικά ή άλλα, συμφέροντα και επιδιώξεις. Μακάρι να ισχύει το τελευταίο, αν και δεν είμαστε απολύτως σίγουροι...

Παραπομπές και πηγές
[*] The Idea of the Restoration of the Jews in English Protestant Thought, 1661-1701 - N. I. Matar (The Harvard Theological Review)

Ενδεικτικά άρθρα: 1) Christian Zionism and Netanyahu's speech, 2) Netanyahu thanks Christian Zionists in Netherlands for support, 3) Trump, Pence, Jerusalem: the Christian Zionism connection και 4) Mike Pence's Zionist Sermon at Knesset Casts Him as Hero of Israel, Horseman of Trumpacolypse.

Ενδεικτικά βιβλία (από τα πρόσφατα): 1. Allies for Armageddon. The Rise of Christian Zionism by Victoria Clark (Yale University Press), 2. The New Christian Zionism: Fresh Perspectives on Israel and the Land by Gerald R. McDermott (InterVarsity Press Academic), 3. A Match Made in Heaven: American Jews, Christian Zionists, and One Man's Exploration of the Weird and Wonderful Judeo-Evangelical Alliance by Zev Chafets (Harper Perennial), 4. Christian Zionism: Road-map to Armageddon? by Stephen Sizer (InterVarsity Press Academic) 5. Evangelicals and Israel: The Story of American Christian Zionism by Stephen Spector (Oxford University Press). Το θέμα μας, όπως και των βιβλίων, δεν είναι ο σιωνισμός και η ιστορία του γενικά, αλλά ο χριστιανικός-προτεσταντικός αμερικανικός σιωνισμός ειδικά.

Το κείμενο του 2003 στο οποίο αναφερθήκαμε: An Historical Account of Christian Zionism: Donald Wagner, και δύο από τους σημαντικότερους οργανισμούς - ομάδες πίεσης: Christians United for Israel (CUFI) και International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ).

Το επιχείρημα των Αμερικανών χριστιανών σιωνιστών προς την επιφυλακτικότητα Αμερικανών Εβραίων (επισημάναμε πως αναφερόμαστε σε πράγματα και καταστάσεις που κινούνται από Αμερικανούς και όχι από εκκοσμικευμένους ριζοσπαστικοποιημένους Εβραίους), είναι πως αυτά τα πράγματα - γκέτο, διώξεις, αντισημιτισμός, ολοκαύτωμα - τα έκαναν οι «Ευρωπαίοι» στην Ευρώπη. Εδώ, η Αμερική και οι «Αμερικανοί» επιχειρηματολογούν, είναι διαφορετικό πράγμα. Έχει βάση το επιχείρημα τους. Πάντως θα προτείναμε οι νεο-πουριτανοί φονταμενταλιστές προτεσταντο-σιωνιστές αγγλοσάξονες (αμερικανοί στην προκειμένη περίπτωση) να έρθουν να κάνουν κάνα μπάνιο στη Μεσόγειο (σε μια περιοχή που ούτε τους άνηκε ούτε πρόκειται ποτέ να τους ανήκει) μπας και μαλακώσει η ψυχή τους.


Εμάς αυτά τα πράγματα μας αρέσουν
και όχι ο φονταμενταλιστικός αμερικάνικος προτεσταντικός σιωνισμός



Bonus Έξοδος

Μελλοντικά, θα εξετάσουμε την περίπτωση ποιο θα μπορούσε να είναι το περιεχόμενο και η κατεύθυνση ενός - προφανώς ουτοπικού και ανέφικτου - οράματος «συμμαχίας Ελληνισμού και Ιουδαϊσμού» (όχι ασφαλώς τα πράγματα που προβάλλονται στις μέρες μας), το οποίο θα σχετιζόταν με τις σχέσεις περιφερειακών και εξώ-περιφερειακών δυνάμεων, την ανασύσταση ή επανεύρεση παλαιότατων δικτύων και τη λειτουργική επανασύνδεση ιστορικών περιοχών. Ίσως να μην γίνεται εύκολα αντιληπτό, αλλά εμείς μπορεί να παίρνουμε πιο σοβαρά και να σκεφτόμαστε περισσότερο μακροπρόσθεσμα το μέλλον των σχέσεων με το 'Ισραήλ' απ' ό,τι διάφοροι «αγωγολόγοι», όψιμοι «ελλαδό-χριστιανόσιωνιστές» και διάφοροι άλλοι που τους απασχολεί η παράταση ζωής για λίγο ακόμα της δολαριοκρατίας και οι δείκτες του Dow Jones ή που ενδιαφέρονται να ζεσταίνουν τα ποδαράκια τους (αν όχι τίποτα άλλο) οι κάτοικοι πέριξ της Ευρώπης του Ρήνου, απολαμβάνοντας ανέμελα τις χαρές της ζωής, ενώ εδώ θα σκοτωνόμαστε και θα μετατρέπουμε τη Μεσόγειο σε σκουπιδότοπο σωμάτων και ψυχών (φτώχειας και υπανάπτυξης, αναρχίας και χάους, συνεχών κοινωνικών σφαγών και υπο-εθνικών ή διακρατικών πολέμων).

Όπως είχαμε επισημάνει παλαιότερα:

Η επιβίωση μιας πολιτικής ή/και πολιτισμικής οντότητας ή ενός κράτους, σε βάθος χρόνου, εξαρτάται από τις ιστορικές σχέσεις που θα αναπτύξει και από τις λειτουργίες που θα επιτελέσει στη γεωγραφική και ιστορική περιφέρειά του, όχι από τα όπλα ή την καταστροφή κρατικών οντοτήτων και κοινωνικών σχηματισμών, την καλλιέργεια χάους και αναρχίας και την εξυπηρέτηση σχεδιασμών - εν είδει παραρτήματος - εξωπεριφερειακών δυνάμεων.





.~`~.

13 Μαΐου 2018

2 Μαΐου 2018

1 Μαΐου 2018

Πέντε αιώνες Προτεσταντισμού: Από τον 16ο και τον 20ο, στον 21ο αιώνα.


Εισαγωγή

Πέρυσι, το 2017, οι προτεστάντες όπου γης γιόρτασαν πεντακόσια χρόνια ιστορίας, που σηματοδοτήθηκαν συμβολικά από το κάρφωμα των ενενήντα πέντε θέσεων του Λούθηρου στην πόρτα της εκκλησίας All Saints' Church στη Βιτεμβέργη, τον Οκτώβριο του 1517.

Παρακάτω παρουσιάζουμε ορισμένα βασικά στοιχεία ως προς την πληθυσμιακή και γεωγραφική ιστορική εξέλιξη που θα έπρεπε να είναι γνωστά και να τα λαμβάνουμε υπόψη μας. Σε μελλοντικά σημειώματα σκοπεύουμε να αναφερθούμε σε στοιχεία (περισσότερο «ποιοτικά») και θεματικές διαφορετικής υφής που έχουν ενδιαφέρον. Χάριν παραδείγματος, ορισμένες από αυτές τις θεματικές: • ο εμφανώς υποβαθμισμένος ιστοριογραφικά ρόλος που διαδραμάτισε η οθωμανική πολιτική στην διαμόρφωση και άνοδο του Προτεσταντισμού στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη, • η εξαιρετικά ιδιόμορφη πορεία της Βρετανίας προς τον «Προτεσταντισμό» μέσω του Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας, • οι συνθήκες στο εσωτερικό της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και οι σχέσεις μεταξύ των πόλεων της σημερινής Ελβετίας, τον Καλβίνο, τη γερμανόφωνη πολιτική σφαίρα και τον Λούθηρο, • η συνάφεια που φέρνει μεγάλο τμήμα του Προτεσταντισμού πιο κοντά στον Ιουδαϊσμό και το Σουνίτικο Ισλάμ απ' ό,τι στον Ρωμαιοκαθολικισμό, την Ορθοδοξία και τον Σιιτισμό ή τέλος • ο Προτεσταντισμός (που μπορεί να ιδωθεί) ως αποτέλεσμα και προϊόν που προκύπτει-απορρέει από την αποτυχία της πλήρους γερμανοποίησης του Ρωμαιοκαθολικισμού, και κατ' επέκταση της Ευρώπης στο σύνολο της, από τους Γερμανοτεύτονες (Τα ίδια πράγματα, ή τουλάχιστον ορισμένα από αυτά, επιστρέφουν ή/και φτάνουν μέχρι τις μέρες μας με διαφορετικά χρώματα), και ούτω καθεξής.

Θα πρέπει να επισημάνουμε πως το συγκεκριμένο κείμενο γράφτηκε στις γενικές του γραμμές πέρυσι, μόλις τώρα όμως υπήρξε δυνατότητα και ευκαιρία δημοσίευσης του. Ορισμένα από τα στοιχεία λοιπόν, μπορεί να έχουν ελαφρώς μεταβληθεί (τα αρχικά δεδομένα ήταν από τα έτη 2010 και 2015), οι θεμελιώδεις τάσεις φυσικά όχι, ενώ σε ορισμένα άλλα σημεία υπάρχει ανανέωση με βάση δεδομένα του 2017. Το κείμενο αποτελείται από τρία μέρη-τμήματα τα οποία έχουν εξίσου τη σημασία τους. Το πρώτο μέρος αποτελεί το βασικό κορμό (περισσότερο «ποσοτικά» και λιγότερο «ποιοτικά» στοιχεία), το δεύτερο εμπεριέχει σημειώσεις και επισημάνσεις (κυρίως «ποιοτικά») και το τρίτο bonus θεματικές.




I

Από τον 20ο στον 21ο αιώνα

Οι χώρες με τον μεγαλύτερο προτεσταντικό πληθυσμό πριν από περίπου έναν αιώνα, ήταν οι εξής: 1. Ηνωμένες Πολιτείες, 2. Ηνωμένο Βασίλειο, 3. Γερμανία, 4. Σουηδία, 5. Ολλανδία, 6. Καναδάς, 7. Φινλανδία, 8. Αυστραλία, 9. Δανία και 10. Νορβηγία. Επτά από την Ευρώπη, δύο από τη βόρειο Άμερική και μια από την Ωκεανία (ή τέσσερις από την Αγγλόσφαιρα και έξι από την Βόρειο Ευρώπη ή, με βάση το κυρίαρχο λεξιλόγιο που έμαθαν-διδάχθηκαν οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα [Σημ. 1], και οι δέκα μεγαλύτερες πληθυσμιακά προτεσταντικές χώρες ήταν «δυτικές»).

Έναν αιώνα μετά...

Οι χώρες με τον μεγαλύτερο προτεσταντικό πληθυσμό έναν αιώνα μετά, είναι οι εξής: 1. Η.Π.Α, 2. Νιγηρία, 3. Κίνα, 4. Βραζιλία, 5. Νότιος Αφρική, 6. Ηνωμένο Βασίλειο, 7. Κονγκό (Κινσάσα), 8. Γερμανία, 9. Κένυα, 10. Ινδονησία (ακολουθεί η Ουγκάντα). Τέσσερις από την Αφρική, δύο από την Ασία και την Ευρώπη, μια από τη βόρειο και λατινική Αμερική αντίστοιχα.




Στις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, περισσότεροι προτεστάντες ζουν στην Βραζιλία και τη Νιγηρία, παρά στη Γερμανία ή τη Βρετανία, ενώ στη Νιγηρία ζουν περίπου όσοι στη Γερμανία και τη Μεγάλη Βρετανία μαζί. Σχεδόν όσοι προτεστάντες υπάρχουν στις Νιγηρία και Κίνα, υπάρχουν σε ολόκληρη την ηπειρωτική Ευρώπη (η προηγούμενη αναφορά θα μπορούσε να είναι υπερβολική και αμφισβητήσιμη, κυρίως λόγω Κίνας). Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να έχουν τους περισσότερους Προτεστάντες, αλλά η Νιγηρία, η Βραζιλία και η Κίνα έχουν περάσει τη Βρετανία και τη Γερμανία.

Οι μεταβολές κατά τον τελευταίο αιώνα, όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, υπήρξαν συγκλονιστικές. Στις αρχές του 20ου αιώνα περίπου το 60-65% του συνόλου των Προτεσταντών κατοικούσαν στην Ευρώπη (κυρίως δυτική και βόρεια) και ο κύριος όγκος των υπολοίπων στη βόρειο Αμερική (δηλαδή πάνω από το 90% στον βόρειο Ατλαντικό ή σε αυτό που ονομάζεται «Δύση»). Έναν αιώνα μετά, περί το 2000, από τους 500 εκατομμύρια Προτεστάντες και 800 εκατομμύρια 'Protestant-type' (όλοι οι χάρτες αποτυπώνουν τα μεγέθη των πρώτων), λίγο πάνω από 20% κατοικούσαν στην Ευρώπη, ένα 15% στη βόρειο Αμερική και το 65% στον Υπόλοιπο πλανήτη. Ανάλογες μεταβολές είχαμε φυσικά και σε ό,τι αφορά τους Αγγλικανούς. Πριν από έναν αιώνα η συντριπτική τους πλειοψηφία, γύρω στο 80%, ζούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κοινοπολιτεία, ενώ το 2010 περίπου το 60% του συνόλου των Αγγλικανών ζούσαν στην Αφρική (Δες Σημ. 2 για τους Αγγλικανούς. Η συμπερίληψη τους ως «Προτεστάντες» δεν αποτελεί δική μας επιλογή, αλλά επιλογή των ίδιων των προτεσταντικών φορέων και ερευνών. Τα ίδια ισχύουν και για την ετικέτα-ταξινόμηση Protestant-type).


Μακροϊστορικά

Από τον 16ο αιώνα (περίπου 1550) μέχρι το 1800, σχεδόν ολοκληρωτικά, οι προτεσταντικοί πληθυσμοί βρίσκονται στην Ευρώπη. Ο Προτεσταντισμός, ως προς τη γεωγραφική, ιστορική και πληθυσμιακή του καταγωγή, αποτελεί ένα ευρωπαϊκό και πιο συγκεκριμένα κεντρό-βορειοευρωπαϊκό δόγμα (που σχετίζεται με γερμανικά-τευτονικά γλωσσικά φύλα, αν και ακόμη δεν μας έχουν απαντήσει γιατί ξεκινά από τη Μοραβία. Είναι ο ιδιαίτερος ρόλος που διαδραματίζει η ευρύτερη περιοχή της σημερινής «Τσεχίας» - Μοραβίας και Βοημίας - και της «Ελβετίας», που μας οδηγεί να χρησιμοποιούμε και τον όρο «κεντρική» - και όχι αποκλειστικά τον όρο βόρεια - Ευρώπη. Τα δύο αυτά κράτη αποτελούν περιοχές σύγκλισης διαφορετικών κόσμων). Από το 1800 και ύστερα - ουσιαστικά μεταξύ των περιόδων που οι προτεστάντες ονομάζουν First και Second Awakening - και μέχρι περίπου και τα μέσα του 20ου αιώνα, ο Προτεσταντισμός θα μεταβληθεί σε ένα διατλαντικό, και πιο συγκεκριμένα βορειοατλαντικό δόγμα/ομολογία/θρήσκευμα. Μέχρι αυτή την περίοδο (1550/1800-1950) η περιοχή με τους περισσότερους προτεσταντικούς πληθυσμούς παραμένει η βόρειος Ευρώπη και ακολουθεί η βόρειος Αμερική. Ο Προτεσταντισμός μεταβάλλεται σε ένα βορειοατλαντικό γεωγραφικά θρήσκευμα (όχι τυχαία το βόρειοατλαντικό θα ταυτιστεί-παραγάγει το «δυτικό». Η επίσημη ονομασία του ΝΑΤΟ είναι Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου). Σταδιακά μεταπολεμικά, και λίγο μετά από τα μέσα του 20ου αιώνα, ο Προτεσταντισμός αποκτά αφρικανικό αρχικά, ασιατικό και λατινοαμερικανικό έπειτα γεωγραφικό χαρακτήρα και δημογραφικό βάρος. Μεταπολεμικά η βόρειος Αμερική παύει να βρίσκεται στη δεύτερη θέση με τους περισσότερους προτεσταντικούς πληθυσμούς (την ξεπερνά η Αφρική) ενώ μέσα στις επόμενες δεκαετίες η Αφρική ξεπερνά και την Ευρώπη. Μέχρι τη δεκαετία του 1970 η βόρειος Αμερική θα χάσει μια ακόμη θέση και θα βρεθεί τέταρτη, καθώς πλέον θα υπάρχουν περισσότεροι προτεστάντες (όχι όμως Protestant-type) στην Ασία, ενώ κατά τη δεκαετία του 2000, οι Ασιάτες προτεστάντες ξεπερνούν και τους βορειοευρωπαίους. Τελικά, η βόρειος Αμερική θα βρεθεί στην πέμπτη θέση καθώς θα την ξεπεράσει και η λατινική Αμερική (Protestant-type).


Ιστορική εξέλιξη των δημογραφικών πυρήνων του Προτεσταντισμού

1550-1800
1. Βόρειος Ευρώπη

1800-1950
1. Βόρειος Ευρώπη, 2. Βόρειος Αμερική

1950-1970
1. Βόρειος Ευρώπη, 2. Αφρική, 3. Βόρειος Αμερική

1970-1990
1. Αφρική, 2. Βόρειος Ευρώπη, 3. Ασία, 4. Βόρειος Αμερική

1990-2010
1. Αφρική, 2. Ασία, 3. Βόρειος Ευρώπη, 4. Λατινική Αμερική, 5. Βόρειος Αμερική


Ακολουθεί ένα ενδεικτικός χάρτης με τη μετακίνηση του γεωγραφικού και δημογραφικού κέντρου βάρους του Προτεσταντισμού από τον 16-17ο αιώνα, στον 20ο και τις αρχές του 21ου αιώνα. Στις αρχές του 21ου αιώνα πάνω από το 70% του συνόλου των προτεσταντών ζει στον άξονα Αφρική - Ασία - λατινική Αμερική ή σε αυτό που ονομάστηκε «Παγκόσμιος Νότος» (εξέλιξη που ασφαλώς επηρέασε αναδιαμορφώνοντας κυρίως την αμερικανική προτεσταντική σκέψη. Δες Σημ. 3). Πριν από έναν αιώνα, το γεωγραφικό και δημογραφικό κέντρο βάρους του Προτεσταντισμού (όλως τυχαίως... και της λεγόμενης «Δύσης»!) βρισκόταν στον Ατλαντικό. Σήμερα βρίσκεται μεταξύ Αφρικής και Ασίας - κυρίως - και λατινικής Αμερικής, δηλαδή μεταξύ Ινδικού και νότιου Ατλαντικού Ωκεανού. Η μετάφραση της Βίβλου σε πολλαπλές γλώσσες (αυτό το τόσο απλό δεδομένο) αποτέλεσε έναν από τους βασικότερους λόγους της παγκόσμιας επέκτασης των Ευαγγελικών [Σημ.2] στον ψυχροπολεμικό «Τρίτο Κόσμο» και στον «Παγκόσμιο Νότο» του 21ου αιώνα.




Στις αρχές του 21ου αιώνα ο Προτεσταντισμός έχει μεταβληθεί σε μια μη κυρίαρχα «δυτική» (βορειοατλαντική, αγγλοσαξονική και γερμανόγλωσση) θρησκεία. Έχει, δηλαδή, απολέσει ή υπερβεί τον γεωγραφικό, ανθρωπολογικό, γλωσσικό και ιστορικό του πυρήνα.


Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής τις τελευταίες δεκαετίες

Η καταβαράθρωση της βορείου Αμερικής σε λιγότερο από έναν αιώνα (παράλληλα με ενδογενείς μεταβολές στις Η.Π.Α, οι οποίες όμως δεν αποτελούν ειδικό θέμα αυτού σημειώματος), συνοδεύτηκε, όχι τυχαία ασφαλώς, και από την παρακμή ή κατάρρευση της White Anglo-Saxon Protestant (WASP) Αμερικής. Τα πολιτικά συμπτώματα ή τα αποτελέσματα αυτής της κατάρρευσης μπορούμε να τα δούμε, σε ό,τι αφορά πρόσφατα έτη, στον George W. Bush, σε κατηγορίες ή/και ρεύματα-κινήματα όπως αυτά που ονομάστηκαν Evangelical Politics και Christian right, με περισσότερο κοσμικά-εθνικιστικά πρόσημα στον Trump, και σε ακόμη πιο ριζοσπαστικά εκκοσμικευμένη μορφή στην λεγόμενη Alt-Right (ριζοσπαστικός κοσμικισμός και βιολογισμός-φυλετισμός ή radical secularism και scientific racism συνδέονται με εσωτερική λογική συνέπεια, ασχέτως αν γίνεται προσπάθεια από κοσμικιστές η εσωτερική τους συνάφεια να υποβαθμίζεται).

Το 1963, περίπου το 90% των ενήλικων στις Η.Π.Α δήλωναν Χριστιανοί και λιγότερο από το 5% δεν δήλωναν καμία θρησκευτική ταυτότητα. Το 2014, περίπου το 70% αυτοχαρακτηρίζονταν ως Χριστιανοί ενώ λίγο κάτω από 25% δεν δήλωνε καμία θρησκευτική ταυτότητα (είναι οι Προτεστάντες που μειώνονται ποσοστιαία και όχι οι Ρωμαιοκαθολικοί). Προσοχή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι η μεγαλύτερη χριστιανική χώρα στον πλανήτη και η πλέον θρησκευόμενη βορειοατλαντική (ή «δυτική») χωρά. Είναι όμως Anglo-Hispanic ως τέτοια, δηλαδή ως χριστιανική χώρα. Δεν είναι πλέον κυρίαρχα White Christian. Είναι και Roman Catholic Latino-Hispanic (μέχρι και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο οι Ιταλοί δεν θεωρούνταν λευκοί) και Black/African American (πιο θρησκευόμενοι από τους Non-Hispanic Whites) και σε πολύ μικρότερο βαθμό Jewish (μέσα στις επόμενες δύο-τρεις δεκαετίες: Judaism will no longer be the largest non-Christian religion in the country). Το ζήτημα όμως της δημοσίευσης δεν είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες - στις οποίες θα επανέλθουμε - αλλά ο Προτεσταντισμός.

Είναι ο ίδιος ο Προτεσταντισμός, και όχι απλά οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ή η Γερμανία), που δεν είναι πλέον WASP [Σημ. 4]: White Anglo-Saxon Protestant (ή European German-Nordic Protestant). Παρότι η Ευρώπη, και συγκεκριμένα η κεντρική-βόρεια Ευρώπη, υπήρξε η γενέτειρα του Προτεσταντισμού, αναμένεται ότι μέχρι το 2050 λιγότερο από το 10% του συνόλου των προτεσταντών σε πλανητική κλίμακα θα ζουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο (θα πρέπει να τονιστεί πως ο θεολογικός φιλελευθερισμός - δηλαδή ο Schleiermacher, ο Kant, ο von Harnack κ.λπ - αποτελεί έναν από τους βασικότερους «ποιοτικούς» παράγοντες απομείωσης της επιρροής του Προτεσταντισμού στην Ευρώπη).

Έξοδος

Πλέον, 500 χρόνια μετά από τις 95 θέσεις του Λούθηρου (2017), μόλις το 16% των προτεσταντών ζει στην Ευρώπη. Από τον υπόλοιπο πλανήτη, το 18% των προτεσταντών βρίσκεται στην Ασία, το 12% στη λατινική Αμερική, το 11% στη βόρειο Αμερική και πάνω από το 40% του συνόλου των προτεσταντικών πληθυσμών κατοικούν στην Αφρική. Σήμερα λοιπόν η Αφρική φιλοξενεί τέσσερις στους δέκα προτεστάντες. Μέχρι το 2050 αναμένεται ότι πάνω από τους μισούς (50%) θα ζουν στην Αφρική [Σημ. 4]. Οι αριθμοί αυτοί και οι μεταβολές που έχουν συμβεί αντικατοπτρίζουν τη μετατόπιση του δημογραφικού και γεωγραφικού κέντρου βάρους του Προτεσταντισμού από τον Βόρειο Ατλαντικό το 1910 στον άξονα Νότιος Ατλαντικός - Ινδικός - Ειρηνικός Ωκεανός (Αφρική, Ασία και λατινική Αμερική) έναν αιώνα μετά.

Στην Αμερική, ως ενιαία (Anglo-Hispanic βόρεια και νότια) ήπειρο, κατοικούν περισσότεροι Προτεστάντες τόσο από την Ασία όσο και από την Ευρώπη (αλλά δεν είναι κυρίαρχα WASP), ενώ διατλαντικά ή ορθότερα βορειοατλαντικά, δηλαδή από την άποψη της «κοινότητας αξιών και συμφερόντων» που ονομάστηκε «δυτική», κατοικούν περισσότεροι Προτεστάντες τόσο από την Ασία όσο και από την λατινική Αμερική, όχι όμως από την Αφρική - θα πρέπει να τονίσουμε πως ο Προτεσταντισμός έχει περισσότερο αφρικανικό χρώμα-άρωμα απ' ό,τι ο Ρωμαιοκαθολικισμός [Σημ. 5].

Ως παγκόσμια πληθυσμιακή πολιτική-εδαφική κρατική πρωτεύουσα-πυρήνας του Προτεσταντισμού μπορεί να θεωρηθεί το κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ενώ ως εδαφική γεωγραφική περιοχή-μέγαπεριφέρεια η αφρικανική ήπειρος. Από απόψεως συνοχής και συσπείρωσης, τα κράτη με τα υψηλότερα ποσοστά προτεσταντών στον πλανήτη (άνω του 75%) είναι η Νορβηγία και η Δανία, ενώ από απόψεως περιοχών-ηπείρων τα μεγαλύτερα ποσοστά προτεσταντών (κυρίαρχη ομάδα) βρίσκονται στη βόρεια Ευρώπη και Αμερική, την Ωκεανία και την νότιο Αφρική - με σχετικά χαμηλά ποσοστά πάντως, που δεν υπερβαίνουν κατά πολύ το 40-50% [Σημ. 6].

Το 2017 ο πληθυσμός των Προτεσταντών είχε ξεπεράσει τα 560 εκατομμύρια και πιθανότατα θα προσεγγίσει τα 620 εκατομμύρια μέχρι το 2025, ενώ αναμένεται να υπερβεί τα 870 εκατομμύρια μέχρι το 2050.


II

Σημειώσεις-Επισημάνσεις

[Σημ. 1] Ο όρος «Δύση» (ως West και όχι ως Abendland) μπορεί να θεωρηθεί, μεταξύ πολλών άλλων, και ως κωδική κοσμική-secular ονομασία υποκατάστασης της Protestant Christendom ή/και ως Post-Christian White Anglo-Saxon World. Μερικούς στιβαρούς και γόνιμους ορισμούς της λεγόμενης «Δύσης» (κάποιοι εναλλακτικοί, κάποιοι συμπληρωματικοί μεταξύ τους), θα αναφέρουμε σε μελλοντικό ειδικό σημείωμα. Φυσικά οι αντιλήψεις From Plato to NATO αποτελούν πρόσφατα ιστοριογραφικά και ιδεολογικά κατασκευάσματα που σχετίζονται με την πολιτική, ιδεολογική και στρατιωτική ηγεμονία και κυριαρχία των Η.Π.Α στο εσωτερικό του βορειοατλαντικού χώρου. Υπαρκτός Πλατωνισμός ήταν - ή/και παραμένουν, σε μικρότερο βαθμό, απ' ό,τι παλαιότερα πάντως - οι Πατριάρχες, οι Πάπες, παλαιότερα ο Χαλίφης και στις μέρες μας, ο ηθικό-θρησκευτικός πνευματικός ηγέτης του Ιράν (Χαμενεΐ). Ο Πατριάρχης, ο Πάπας και ο Αγιατολάχ αποτελούν εκφράσεις εφηρμοσμένου Πλατωνισμού (ενώ Ρωμαιοκαθολικισμός, Ορθοδοξία και Σιιτισμός δεν αποτελούν ανεικονικά δόγματα).

[Σημ. 2] Προσμετρώνται και οι Αγγλικάνοι. Μια τέτοια επιλογή είναι εν πολλοίς εσφαλμένη καθώς ο Αγγλικανισμός αποτελεί πολύ ιδιαίτερη περίπτωση. Έφόσον όμως οι Προτεστάντες συμπεριλαμβάνουν τους Αγγλικανούς στις έρευνες τους, ακολουθούμε και εμείς αυτή τη γραμμή αποτύπωσης. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί πως υπάρχουν Πεντηκοστιανοί-Χαρισματικοί καθώς και τμήμα των Ευαγγελικών που δεν θεωρούνται Προτεστάντες (υπό αυτή την έννοια ο συνολικός αριθμός ενός ξεχειλωμένου ορισμού του όρου Προτεστάντης μπορεί να είναι μεγαλύτερος από 530-560 εκατομμύρια, δηλαδή 'Protestant-type' με 800 εκατομμύρια). Ο Πεντηκοστιανισμός γνωρίζει ραγδαία δημογραφική άνοδο τις τελευταίες δεκαετίες μέσω του Χαρισματικού Κινήματος, μέλη του οποίου είναι τόσο Προτεστάντες όσο και Ρωμαιοκαθολικοί (σε αυτό το σημείωμα όμως δεν μας απασχολούν οι εσωτερικές διαιρέσεις ή/και οι διαφοροποίησεις περίξ του Προτεσταντισμού). Κοινωνιολογικά, η ταχεία άνοδος προτεσταντικών κινημάτων στη λατινική Αμερική και σε άλλες ταχύτατα παγκοσμιοποιημένες κοινωνίες μπορεί να ερμηνευθεί και να παραλληλιστεί με την παρόμοια εξάπλωση του Μεθοδισμού κατά την περίοδο ταχείας εκβιομηχάνισης της Βρετανίας. Παρόμοια, ο πληθυσμός στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε ραγδαία από το 1815 μέχρι το 1914 - δεκαπλασιάστηκε από 9 σε περίπου 95 εκατομμύρια - ωστόσο, κατά τον ίδιο αιώνα, η προσκόλληση στις εκκλησίες και το θρησκευτικό αίσθημα αυξήθηκε ακόμη πιο γρήγορα (Θα πρέπει να τονιστεί πως οι Αμερικανοί προτεστάντες σχημάτισαν τις δικές τους εκκλησίες και υπηρεσίες, δημιούργησαν τη δική τους οικονομική στήριξη και βασίστηκαν στον εαυτό τους για να διδάξουν και να διαδώσουν την πίστη τους. Οι παλαιότερες παραδοσιακές και κρατικές εκκλησίες της Ευρώπης - όπως οι Επισκόπιανοι, οι Πρεσβυτεριανοί, οι Λουθηρανοι, οι Αγγλικανοί, οι Πουριτανοί κ.λπ - προσαρμόστηκαν γρήγορα στο νέο, εκείνη την περίοδο, αμερικανικό πρότυπο, αν και μόνο για να συμβαδίσουν με ομάδες όπως οι Κουάκεροι, οι Βαπτιστές, οι Ουνιταριανοί και άλλα προτεσταντικά κινήματα όπως οι Μεθοδιστές και άλλες νεοσύστατες τότε ομάδες. Βέβαια η σέκτα της σέκτας, ω σέκτα). Μόνο η πρόσφατη δημογραφική αύξηση του χριστιανισμού στην αφρικανική ήπειρο και στην Κίνα φανερώνει μια παρόμοια ή/και μια ταχύτερη αύξηση των χριστιανών σε μια ενιαία γεωγραφική περιοχή. Ενδεικτικά, ορισμένες από τις μεγαλύτερες «εκκλησίες» σε διάφορες χώρες στις μέρες μας: στην Κίνα Three-Self Patriotic Movement, στη Βραζιλία Assembléias de Deus, στη Γερμανία Evangelische Kirche in Deutschland, στη Νιγηρία Anglican Church of Nigeria και Evangelical Church Winning All, στο Ηνωμένο Βασίλειο Church of England, στη Νότιο Κορέα Yoido Full Gospel Church και στις Η.Π.Α Southern Baptist Convention και United Methodist Church. Επανερχόμενοι στον Αγγλικανισμό θα πρέπει να επισημάνουμε πως καθ 'όλη τη διάρκεια της ιστορίας του ενσωμάτωνε έναν συνειδητό καθολικό στοιχείο που ελαχιστοποιούσε τη διαφοροποίηση του, κατά τους παλαιότερους αιώνες, από τη Ρώμη. Αυτό το στοιχείο όμως, υπήρξε δυναμικό μεν μειοψηφικό δε. Επιπλέον, όταν κατά τους τελευταίους αιώνες η Βρετανία θα μεταβληθεί στην πιο εκτεταμένη αυτοκρατορική δύναμη παγκοσμίως, ο Αγγλικανισμός που συνόδευε την αυτοκρατορία στις αποικίες συνήθως ωθούσε προς μια προτεσταντική αυτοσυνείδηση και κατεύθυνση. Με την ενθρόνιση της Βασίλισσας Ελισάβετ επίσης, η Αγγλία κινήθηκε αποφασιστικά προς τον Προτεσταντισμό. Μελλοντικά, τα προηγούμενα μπορεί να αποκτήσουν μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς οι Βρετανοί αποτελούν μια τραγική περίπτωση από απόψεως ιστορικής ταυτότητας. Οι «Βρετανοί» υπεκφεύγουν δίχως να έχουν ορίσει τόσους αιώνες με διαυγή τρόπο το περιεχόμενο της «βρετανικότητας» τους:
(Δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε, γι' αυτό) «Θεέ σώσε τη Βασίλισσα» (μήπως και παραμείνουμε ενωμένοι - ιδίως τώρα που χάσαμε την αυτοκρατορία).
Μιλάμε για τη τραγωδία ενός ιστορικού υποκειμένου που είχε τη δυνατότητα να υπεκφεύγει για όσο διάστημα καταπιάστηκε με τα «αυτοκρατορικά του καθήκοντα». Η Λόνδρα και η Υόρκη, ιστορικά, μπορεί να είναι περισσότερο κοντά απ' ό,τι συνήθως πιστεύεται στον άξονα (Ρώμη)Κωνσταντινούπολη(Μόσχα) - μέσω του Μέγα Κωνσταντίνου - και ίσως ακριβώς γι' αυτό, η έντονη γερμανο-ολλανδική συνιστώσα της «βρετανικής» ταυτότητας, να γεννά ιστορικές φλεγμονές και δυσμορφίες κατά καιρούς.

[Σημ. 3] H αμερικανική προτεσταντική σκέψη σε ό,τι αφορά τον Παγκόσμιο Νότο, διέγραψε μια πορεία μέσα στη διάρκεια του 20ου αιώνα, περίοδος που χαρακτηρίστηκε από την ένταση μεταξύ οικουμενικότητας (universalism) και ιδιαιτερότητας ή ιδιαιτεροκρατίας (particularism). Οι προτεστάντες από τη μια μεριά πίστευαν ότι η θρησκεία τους ήταν οικουμενική (whatever..) αλλά από την άλλη, η διαδικασία της από-αποικιοποίησης προσέδιδε μεγαλύτερη βαρύτητα στις κατά τόπους, πολιτισμικές, εθνικές και τοπικές διαφορές. Υπήρξαν τρία διαφορετικά στάδια στην προσπάθεια επίλυσης-υπέρβασης αυτής της έντασης ανάμεσα σε ουνιβερσαλισμό και παρτικουλαρισμό από τους προτεστάντες της μητρόπολης. Αρχικά, στις αρχές του 20ου αιώνα, ιμπεριαλισμός (προώθηση και υποστήριξη), έπειτα, στα μέσα του 20ου αιώνα, ανθρώπινα δικαιώματα και τέλος, πλουραλισμός.

[Σημ. 4] Υπό αυτή την έννοια, οι δημογραφικές μεταβολές φανερώνουν πως ο Προτεσταντισμός, ως έσχατο καταφύγιο των WASP, αποτελεί κατ' ουσίαν ψευδαίσθηση.

[Σημ. 5]. Περισσότερα και άλλες παρεμφερείς επισημάνσεις, μαζί με κάποια ακόμη συγκριτικά στοιχεία, θα δούμε αναλυτικότερα σε μελλοντικό σημείωμα που θα ασχολείται με αυτό το πολύ γόνιμο και παραγωγικό, σε ό,τι αφορά τα ιστορικά και πολιτικά αποτελέσματα, δόγμα: τον Ρωμαιοκαθολικισμό (ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση επιθετικού και αμυντικού πολέμου εδώ και αιώνες - ο αντικληρικαλισμός αποτέλεσε μια ιδεολογία που στρεφόταν συγκεκριμένα εις βάρος του Ρωμαιοκαθολικισμού για λόγους που έχουμε εξηγήσει παλαιότερα). Ίσως κάπως υπερβολικά ο Ρωμαιοκαθολικισμός μπορεί να θεωρηθεί, τουλάχιστον κατά την τελευταία χιλιετία, ως ένας από τους βασικούς άξονες της παγκόσμιας ιστορίας.

[Σημ. 6] Γενικότερα, οι Προτεστάντες συνήθως δεν είναι κυρίαρχη θρησκεία στα κράτη που ζουν - εξ ού γέννησαν και προωθούν της ιδέες της «θρησκευτικής ανοχής, ελευθερίας» κ.λπ, τις οποίες συναντάμε και με κοσμικά ρούχα σε αρκετές περιπτώσεις (Πολλά πράγματα που θεωρούνται νεωτερικά, φιλελεύθερα ή προοδευτικά δεν είναι τίποτα περισσότερο παρά κεκαλυμμένα ή παραλλαγμένα προτεσταντικά). Ο Cromwell, ο οποίος πίστευε πως η πολιτική τάξη δεν απαιτούσε θρησκευτική ομοιογένεια, είναι αξιοσημείωτος στην ιστορία του ευρωπαϊκού ιουδαϊσμού για τη νομιμοποίηση της επανεισδοχής των Εβραίων στην Αγγλία και υποστήριξε τη θρησκευτική ανοχή - αποκλείοντας όμως τους Καθολικούς... Χαμογελώ (Η λέξη «Ιουδαιοχριστιανισμός», η οποία δεν υπήρχε πριν από τον 18ο-19ο αιώνα - και την οποία έκανε ευρύτερα γνωστή με αρνητικά φορτισμένα πρόσημα ο Νίτσε -, θα μπορούσε κάλλιστα να ταυτίζεται με, ή να αντικατασταθεί από, τον όρο «Ιουδαιοπροτεσταντισμός»). Σε ένα διαφορετικό επίπεδο, αν και αρκετές προτεσταντικές «εκκλησίες»-σέκτες υπήρξαν αρνητικές απέναντι στον Τεκτονισμό, σε γενικές γραμμές, ο Προτεσταντισμός υπήρξε περισσότερο ανεκτικός και ουδέτερος - ακόμη και συνεργατικός - απέναντι του, σε σύγκριση με τον Ρωμαιοκαθολικισμό και το Ισλάμ (ενώ σε ένα λιγότερο συναφές αλλά περισσότερο πολιτικό πεδίο, το παγκόσμιο δίκτυο Ρόταρυ υπήρξε ένα τεχνούργημα επέκτασης της αμερικάνικης επιρροής και ισχύος).

[-] Σε ό,τι αφορά τον Χριστιανισμό γενικότερα και όχι απλά τον Προτεσταντισμό ειδικά, θυμίζουμε «Το κέντρο βάρους του χριστιανισμού, από το 1900 και ύστερα, σταδιακά μετακινείται προς εξωευρωπαϊκούς χώρους... Πριν από έναν αιώνα, το 80% περίπου των Χριστιανών ζούσαν στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Το 2005, το ποσοστό αυτό είχε πέσει κάτω από το 40%... στα τέλη του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ου, η ευρωπαϊκή ήπειρος άγγιξε την οικονομική και δημογραφική της κορύφωση. Γύρω στο 1900, η Ευρώπη αποτελούσε περίπου το 20-25% του παγκόσμιου πληθυσμού». Στις μέρες μας η 'Ευρώπη' (συμπεριλαμβανομένης της Ρωσσίας), αποτελεί λιγότερο από το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση λιγότερο από το 7% (συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας) και η Ευρωζώνη περίπου το 4,5% του παγκόσμιου πληθυσμού.

[-] Αυτό που ξεκίνησε ως σύγκρουση μεταξύ των Καθολικών Αψβούργων και των Προτεσταντών στη Βοημία σύντομα εκφυλίστηκε σε στρατιωτικό χάος και ανελέητο μακελειό που κατέστρεψε την κεντρική Ευρώπη - έχουμε επισημάνει παλαιότερα πως αυτά που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή στις μέρες μας αποτελούν πταίσματα: «Εάν ο Καλβίνος και οι μετέπειτα οπαδοί του κατά τους θρησκευτικούς πολέμους, είχαν τον οπλισμό και τα τεχνολογικά μέσα των σημερινών ισλαμιστικών ομάδων - δηλαδή, αντιαρματικές ρουκέτες, κινητά τηλέφωνα, επιθετικά τυφέκια Μ-16 και AMK, πυραύλους Sam, ασυρμάτους και αντιαεροπορικά συστήματα κ.λπ -, στην κεντρική, βόρεια και σε μέρος της δυτικής Ευρώπης, δεν θα είχε μείνει κολυμπηθρόξυλο. Και το πιθανότερο είναι πως οι ήδη ασύλληπτα τεράστιες ανθρώπινες απώλειες των θρησκευτικών πολέμων θα είχαν οδηγήσει σε ανθρωπολογική κατάρρευση στους ευρωπαϊκούς αυτούς χώρους».

Στην υπακοή, όμως, που θεωρούμε ότι οφείλουμε στις προσταγές των κυβερνώντων πρέπει να κάνουμε πάντα μια εξαίρεση ή μάλλον πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί να μην είναι ασυμβίβαστη με την υπακοή μας σε Εκείνον, στη θέληση Του οποίου οι επιθυμίες όλων των βασιλέων πρέπει να υπόκεινται, στους νόμους Του οποίου οι προσταγές τους πρέπει να υποχωρούν, στο μεγαλείο Του οποίου τα σκήπτρα τους πρέπει να υποκλίνονται. Και, πράγματι, πόσο παράλογο θα ήταν αν, για να ευχαριστήσετε τους ανθρώπους, προσβάλλατε Εκείνον για χάρη Του οποίου υπακούετε στους ανθρώπους!... Όταν ανοίγει το ιερό Του στόμα, μόνο Αυτός πρέπει να ακούγεται, αντί όλων και πάνω από όλους. Είμαστε υπήκοοι των ανθρώπων που μας κυβερνούν, αλλά υποτασσόμαστε μόνο στο θέλημα του Κυρίου. Αν προστάξουν οτιδήποτε ενάντια σε Αυτόν, ας μην δώσουμε καμία προσοχή...

Όχι, δεν είναι λόγια κάποιου «τζιχαντιστή» των ημερών μας. Είναι γραφόμενα του Καλβίνου (Calvin, Institutes). Όπως και να 'χει. Η καταστροφή που προέκυψε από αυτή την αντιπαράθεση ήταν η χειρότερη από την εποχή της Μαύρης Πανώλης και ανάλογη της δεν θα συνέβαινε παρά μονάχα με τον Μεγάλο Πόλεμο (Πρώτο Παγκόσμιο). Με τον ερχομό του Προτεσταντισμού, τον κατακερματισμό, την πολυδιάσπαση και το τέλος της ενοποιημένης ευρώ-λατινικής Christendom, την ανάδυση της Προτεσταντικής σφαίρας και τις μετέπειτα καταστροφές, όλο και περισσότεροι άνθρωποι στην Ευρώπη θα ήταν έτοιμοι να αντικαταστήσουν τους πρώην χριστιανικούς δεσμούς και τη χριστιανική αφοσίωση με την πίστη και αφοσίωση προς τα νέοδιαμορφούμενα κυρίαρχα και ταυτοτικά εδαφικά οριζόμενα - ή εθνικά - κράτη. Έπειτα ακολούθησε «ο πόλεμος που θα τελείωνε όλους τους πολέμους» (υποτίθεται). Και μετά ακολούθησε ένας ακόμη, μεγαλύτερος και καταστροφικότερος...


III

Bonus Θεματικές

Secular, Nonreligious, Agnostic, Atheist, Unaffiliated

Σε μετρήσεις που γίνονται συνήθως δημιουργείται μια κατηγορία που αναμειγνύει άθεους, κοσμικιστές, μη θρησκευόμενους και αγνωστικιστές. Υπάρχει μια προσπάθεια ο αθεϊσμός ως ιδεολογία (που αποτελεί πρόσφατο δημιούργημα) και οι φορείς του, να ηγεμονεύσουν επί αγνωστικιστών, άθρησκων, unaffiliated κ.λπ. Αυτό έχει σημασία γιατί ο κυρίως όγκος (περίπου το 70%) των Unaffiliated βρίσκονται στην Ασία και δεν είναι π.χ, οπαδοί του Βολταίρου (και όχι, ο Επίκουρός, ο Διαγόρας ο Μήλιος ή/και ο Ηράκλειτός δεν λένε τα ίδια πράγματα με τον Dawkins ή/και με τον Hitchens: αγγλικανικό υπόβαθρο ο ένας, ιουδαϊκό και προτεσταντικό ο άλλος. Ο Dawkins καλός ήταν όταν έγραφε τον ωρολογοποιό. Από εκεί και ύστερα...). Εάν αναλυθεί εσωτερικά αυτό το γκρουπ (Secular, Nonreligious, Agnostic, Atheist, Unaffiliated) παρατηρεί κανείς πως από την άποψη των μεγεθών το κρατάνε όρθιο κυρίως οι αγνωστικιστές (οι οποίοι αποτελούν παγκόσμιο φαινόμενο και υπάρχουν από υπάρξεως κόσμου). Μόλις αναλυθεί από την άποψη της γεωγραφικής κατανομής σε «δυτικούς» (κυρίως δυτικοευρωπαίους) και «ασιάτες» (η πλειοψηφία) και μελετηθεί η αξιολογία τους, τότε διαπιστώνει κανείς πως το σύνολο αυτού του γκρούπ δημογραφικά το κρατάει όρθιο η ανατολική Ασία (αγνωστικιστές και ασιάτες λοιπόν). Σπάνια γίνεται διάκριση ανάμεσα σε αγνωστικισμό, αθεϊσμό, ριζοσπαστικό κοσμικισμό και αθρησκεία και όλα τα προηγούμενα μπαίνουν κάτω από την ετικέτα «αθεϊσμός». Κάπως έτσι περίπου 460 εκατομμύρια Ασιάτες αγνωστικιστές ή μη θρησκευόμενοι παρουσιάζονται ως οπαδοί του Βολταίρου και του Ντώκινς (με τους οποίους ταυτίζεται η «επιστήμη»). Αναφερόμαστε στο ριζοσπαστικό εκείνο πολεμικό ρεύμα των τελευταίων δεκαετιών υπό τους Ντώκινς και - σε μικρότερο βαθμό του αείμνηστου - Χίτσενς και τον τίτλο «αθεΐα» που έχει συγκεκριμένη πολιτισμική συγκρότηση και μικρή ή ουδεμία σχέση έχει με τους αγνωστικιστές π.χ. της Κίνας. Από εκεί και πέρα, προφανώς ως έκφραση κοσμικής θρησκευτικότητας (secular religiosity) o humanitarianism - δες Stephen Hopgood - έχει εξυπηρετήσει συγκεκριμένα συμφέροντα και αξιώνει να αποτελέσει παγκόσμια κοσμική θρησκεία (αλλά βρίσκεται και αυτός σε υποχώρηση ή παρακμή). Οι αυτοαποκαλούμενοι «άθεοι» σε ολόκληρο τον πλανήτη δεν ξεπερνούν τα 150 εκατομμύρια και από αυτούς, μικρό ποσοστό είναι οπαδοί του Ντώκινς.


Post White-Anglo-Saxon-Protestant 'United' States of America

Για την αποδυνάμωση, απίσχναση και παρακμή της White Anglo-Saxon Protestant Αμερικής υπάρχει πλούσια βιβλιογραφία, η οποία δεν περιορίζεται σε απλοϊκότητες ή όψιμα επιφανειακά ιδεολογικά πολεμικά σχήματα του τύπου «πολιτισμικός μαρξισμός» που χρησιμοποιούνται εξαφανίζοντας θεματικές και ορολογίες όπως Theological-Protestant liberalism / Pluralism and ecumenism / civic nationalism / Progressive and left-wing Anglo-Protestant intellectuals / Liberal Progressivism / Cultural Neutrality / Radical Enlightenment / liberal and cosmopolitan avant-garde / cultural liberalism.

Ως κρίσιμη περίοδος μπορούν να θεωρηθούν οι δεκαετίες ανάμεσα στο 1920 και το 1960. Βέβαια, εάν θέλουμε να είμαστε ακόμη πιο ριζικοί στην προσέγγιση μας - και να αναφερθούμε στο πεδίο των ιδεών - θα βρούμε την απαρχή αυτών των πραγμάτων μεταξύ 1890-1930 και πιο συγκεκριμένα στην διαμόρφωση του Liberal Progressivism μεταξύ 1905 και 1917. Το 1907 θα αποτελέσει έτος κορύφωσης της ευρωπαϊκής μετανάστευσης με περίπου 1,3 εκατομμύρια ανθρώπους να εισέρχονται στις Η.Π.Α. Η Immigration Act of 1924, η οποία στόχευε στον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών από την ανατολική και νότια Ευρώπη - και πιο συγκεκριμένα των Ιταλών, των Σλάβων και των Εβραίων - και στην απαγόρευση τους από την Αφρική και την Ασία, θεωρείται, ίσως κάπως υπερβολικά, πως έβαλε τέλος σε μια περίοδο πολιτικής ανοιχτών συνόρων. Μεταξύ 1840 και 1914 εκτιμάται ότι περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι από την Ευρώπη μετανάστευσαν στις Η.Π.Α. Όπως και να 'χει. Πάντως δεν ήταν παράλογη εξέλιξη, κάποια στιγμή να υπάρξει Ρωμαιοκαθολικός Πρόεδρος και Αφροαμερικανοί Ανώτατοι Δικαστές. Αυτή βέβαια ήταν η αρχή και απλά, σε εκείνη τη φάση, ξεκίνησε να αντικατοπτρίζεται η δημογραφική δομή της συγκεκριμένης χώρας σε θεσμικό επίπεδο. Το 1955 γράφτηκε από τον Will Herberg ένα βιβλίο με τίτλο Protestant--Catholic--Jew. Το ότι συμπεριλαμβάνονταν οι Καθολικοί, για τότε, ήταν κάτι καινοφανές και μοναδικό (όπως επισημάνθηκε και νωρίτερα, και καλό είναι να το επαναλαμβάνουμε, προ του δευτέρου παγκόσμιου πολέμου οι Ιταλοί δεν θεωρούνταν «λευκοί»). Πριν από αυτό υπήρχαν μόνο Protestants and Jews (σκεφτείτε και την προηγούμενη αναφορά στον Cromwell. Μια από τις κλασικές και πλέον διαδεδομένες συνομωσιολογίες στις Η.Π.Α είναι πως ο Ρωμαιοκαθολικισμός - ο Πάπας, το Βατικανό, οι Ιησουίτες κ.λπ - συνωμοτεί με στόχο να υπονομεύσει «τη Republic μας... Εμας των Αγγλοσάξονων που ο Θεός μας προετοίμαζε επί χιλιάδες έτη... Που δώσαμε τα φώτα της προόδου και της αυτοκυβέρνησης στον κόσμο... Που δίχως εμάς ο κόσμος θα έπεφτε στο σκοτάδι και τη βαρβαρότητα κ.λπ». Δες και παρακάτω παραδοσιακά θραύσματα αυτοκατάνοησης των Αμερικανών. Βασικά των British American Protestants).

Η θεσμική ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκινά ανάμεσα στο 1776 και το 1788. Θα πρέπει όμως να φτάσουμε στο 1960 - περίπου 170 χρόνια μετά - προκειμένου να έχουμε την εκλογή του πρώτου και του μόνου Ρωμαιοκαθολικού Προέδρου στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (Kennedy), ο οποίος δολοφονήθηκε κιόλας (η πρώτη προσπάθεια Ρωμαιοκαθολικού να γίνει Πρόεδρος των Η.Π.Α ήταν το 1928 με τον Al Smith). Νωρίτερα, το 1953, είχαμε την εκλογή του πρώτου Προέδρου γερμανικής καταγωγής (Eisenhower) ενώ, ήδη, από το 1971 είχαμε την έκδοση βιβλίου με τίτλο The Decline of the WASP από τον Peter Schrag. Το 2009 εκλέγεται για πρώτη φορά στην ιστορία - 228 ετών - των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Non-Hispanic White African American - as defined by the Census Bureau - Πρόεδρος. Χρειάστηκαν 34 Πρόεδροι, χρόνος, δημογραφικές μεταβολές και culture wars προκειμένου να εκλεγεί ένας Ρωμαιοκαθολικός και 43 Πρόεδροι για να εκλεγεί ένας Αφροαμερικανός (Στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής έχουμε πάνω από 40 Προτεστάντες Προέδρους, δύο None-specified/Unspecified/unaffiliated και έναν Ρωμαιοκαθολικό).

Υπό αυτή την έννοια τα έτη 1928 (υποψηφιότητα Al Smith), 1953 (Eisenhower), 1961 (Kennedy) και 2009 (Obama) αποτελούν σημεία καμπής. Μια ακόμη σημαντική χρονολογία - που όπως οι περισσότερες σημαντικές μεταβολές, σχετίζεται με τον πόλεμο - ήταν το 1940 όταν για πρώτη φορά υπήρξε Αφροαμερικανός Στρατηγός (Benjamin Oliver Davis Sr) ενώ λίγα χρόνια αργότερα θα έχουμε τους Tuskegee Airmen (για τη συγκεκριμένη μονάδα σκηνοθέτησε το έργο Red Tails ο George Lucas). Φυσικά το καθοριστικό σημείο καμπής, σε ό,τι αφορά τους Αφροαμερικανούς ειδικά αλλά και τις Η.Π.Α γενικότερα, υπήρξε ο πόλεμος - και η ήττα - στο Βιετνάμ. Από εκεί και ύστερα έχουμε μια διαφορετική «Αμερική».

Οι δημογραφικές μεταβολές που έλαβαν χώρα είναι εντυπωσιακές. Παραδείγματος χάριν το 1960 οι Hispanic and Latino Americans (Predominantly Roman Catholic, minority of Protestants) ήταν λιγότεροι από 6 εκατομμύρια ενώ σήμερα είναι κάτι λιγότερο από 60 εκατομμύρια, αποτελώντας σχεδόν το 18% του συνολικού πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτείων. Πλέον - και εδώ έχουμε φτάσει να περιγράφουμε το αποτέλεσμα - μιλάμε για μια κοινωνία 325 περίπου εκατομμυρίων ανθρώπων, από τους οποίους περίπου 40-45 εκατομμύρια είναι Αφρο-Αμερικανοί (13%>), 55-60 εκατομμύρια Ισπανόφωνοι (17%), 17-20 εκατομμύρια Ασιάτες (5%>), 3-5 εκατομμύρια γηγενείς Ινδιάνοι (μαζί με τους αυτόχθονες πληθυσμούς από την Αλάσκα), περίπου 8 εκατομμύρια δύο ή περισσότερων φυλών, ενώ οι μη Ισπανόφωνοι Λευκοί αντιστοιχούν σε ποσοστό γύρω στο 60% (όλες οι προηγούμενες αποτελούν επίσημες κατηγορίες με βάση το U.S. Census Bureau). Μη Ισπανόφωνοι Λευκοί δεν σημαίνει WASP. Οι WASP αποτελούν υποκατηγορία τους. Παράλληλα εκτιμάται πως υπάρχουν πάνω από 10 εκατομμύρια παράνομοι μετανάστες (και κάθε έτος, εδώ και περίπου μια δεκαπενταετία, υπήρχε ετήσια εισροή μεταναστών που έφτανε επισήμως γύρω στο ένα εκατομμύριο) ενώ τέλος: by 2044, more than half of all Americans are projected to belong to a minority group any group other than non-Hispanic White alone.

Αλλά δεν χρειάζεται κανείς να πάει πολύ μακρυά. Και δίχως να υπάρχει κάποιου είδους μεγάλη εικόνα ή μακροϊστορική προσέγγιση και ματιά, τα πράγματα ήταν εξόφθαλμα σχετικά πρόσφατα. Στην απογραφή (Census) του 2000 ο αγγλο-προτεσταντικός εθνοτικός πυρήνας των Ηνωμένων Πολιτειών έχει αποσυντεθεί. Σε μια χώρα που ιδρύθηκε από τους έποικους settlers προγόνους τους, οι Βρετανοί Προτεστάντες (British American Protestants) αποτελούσαν πλέον λιγότερο από το ένα πέμπτο του πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (την περίοδο της ανεξαρτησίας, το 1776, το 80% του ελεύθερου πληθυσμού ήταν βρετανικής καταγωγής και το 95% ήταν Προτεστάντες). Αυτή η μεταβολή συνοδεύτηκε από μια άλλη σημαντική εξέλιξη. Tην άνοδο στην πρώτη θέση των γερμανικής καταγωγής Αμερικανών (German Americans. Για περισσότερα ψάξε Census Bureau / American FactFinder / Total ancestry). Ο Trump είναι γερμανοβαυβαρικής καταγωγής και η ρίζα του ονόματος του βρίσκεται στο Kallstadt, ένα μικρό χωριό στο κρατίδιο Ρηνανία-Παλατινάτο της Γερμανίας (ενώ από δογματικής πλευράς, ο πατέρας του ήταν λουθηρανός και η μητέρα του πρεσβυτεριανή).


Θραύσματα παραδοσιακής αυτοκατάνοησης των «Αμερικανών»

Εμείς οι Αμερικανοί είμαστε εκκεντρικοί εκλεκτοί άνθρωποι -το Ισραήλ της εποχής μας. Εμείς μεταφέρουμε την κιβωτό των ελευθεριών στην ανθρωπότητα. Ο Θεός προκαθόρισε και η ανθρωπότητα περιμένει σπουδαία πράγματα από τη φυλή μας... Μ' εμάς, σχεδόν για πρώτη φορά στην ιστορία της γης, ο εθνικός εγωισμός είναι φιλανθρωπία χωρίς όρια' όταν κάνουμε κάτι καλό για την Αμερική, ευεργετούμε όλη την ανθρωπότητα.
Herman Melville

Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα θα έχουμε στην κατοχή και την εξουσία μας ολόκληρο το δυτικό κόσμο. Φαίνεται να είναι κάποιο σχέδιο της Θείας Πρόνοιας να εξαφανίσει τα άλλα έθνη και να μεγαλώσει και να ισχυροποιήσει το δικό μας. Υπάρχει σπουδαίος λόγος να πιστέψουμε ότι ο Θεός θα μεταφέρει την αυτοκρατορία του κόσμου από την Ευρώπη στην Αμερική. Αυτή είναι η τελευταία μεγάλη αυτοκρατορία που σκοπεύει να δημιουργήσει, πριν τα βασίλεια του κόσμου απορροφηθούν στο βασίλειο του Χριστού.
Emmons Nathaniel, 1862

Θα μπορούσε αυτή η σπουδαία αποστολή «ΕΙΡΗΝΗ ΣΤΗ ΓΗ» να έχει επιτευχθεί, και αυτό μέσω αυτού του έθνους. Μπορεί η ΠΡΟΟΔΟΣ να γίνει το σύνθημα του 19ου αιώνα και της αμερικάνικης δημοκρατίας
Emma Willard, 1849

Υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι αυτή η φυλή, αν δεν απολέσει την ζωντάνια της από το αλκοόλ και τον καπνό, είναι προορισμένη να εξουσιάσει πιο αδύναμες φυλές, να αφομοιώσει άλλες και να χειραγωγήσει, να πλάσει τις υπόλοιπες, μέχρις ότου, με κάθε αληθινή και σημαντική έννοια, θα έχει αγγλοσαξονοποιησει την ανθρωπότητα; Ήδη η αγγλική γλώσσα εμπλέη θρησκευτικών ιδεών, έχοντας συγκεντρώσει τις καλύτερες σκέψεις όλων των εποχών, είναι ο καλύτερος πράκτορας του χριστιανικού πολιτισμού σε όλο τον κόσμο. Αυτή τη στιγμή επηρεάζει τα πεπρωμένα και διαμορφώνει το χαρακτήρα της μισής ανθρωπότητας.
Josiah Strong , 1891

Ο Θεός δεν προετοίμασε μάταια επί χιλιάδες έτη τους Αγγλοσάξονες. Μας έδωσε το πνεύμα της προόδου για να συντρίψουμε τις δυνάμεις της αντίδρασης σε όλη τη γη. Μας έκανε τους κύριους οργανωτές του κόσμου για να εγκαθιδρύσουμε την τάξη εκεί που κυβερνά το χάος. Μας κατέστησε ικανούς στη διακυβέρνηση για να μπορούμε να εγκαθιδρύσουμε κυβερνήσεις ανάμεσα σε άγριους και γερασμένους λαούς. Αν δεν υπήρχαμε εμείς, ο κόσμος θα έπεφτε στο σκοτάδι και τη βαρβαρότητα. Από όλη την ανθρώπινη φυλή, ο Θεός ξεχώρισε τους Αμερικανούς ως το εκλεκτό του έθνος, που θα οδηγήσει στην αναγέννηση την ανθρωπότητα. Αυτή είναι η θεϊκή αποστολή της Αμερικής. Σ' εμάς εναπόκειται η ευθύνη για την πρόοδο του κόσμου και την ειρήνη.
Albert J. Beveridge

Μιλώ στο όνομα της ανθρωπότητας
Woodrow Wilson



Με τον Rembrandt van Rijn η προτεσταντική τέχνη φτάνει στο απόγειο της











.~`~.